X
تبلیغات
معرفی مشاغل - معرفی مشاغل مربوط به رشته ریاضی
معرفی مشاغل به مناسبت هفته مشاغل

دیباچه: چند سال پیش مجله "Science" به دنبال یک نظرخواهی از دانشمندان علوم مختلف 20 کشف و اختراع مهم قرن بیستم را معرفی کرد. که در میان این اختراعات و اکتشافات علم آمار نیز پس از اختراعات مهمی مثل ترانزیستور و کامپیوتر و قبل از لیزر قرار داشت. البته حضور علم آمار در این فهرست چیز عجیبی نیست چون جهان امروز، جهان مدیریت اطلاعات است و بخش عظیم اطلاعات نیز در هر علم، رشته، سازمان یا مرکز شامل اعداد و ارقام می‌شود که در مرحله جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل این اعداد و ارقام علم آمار مورد نیاز است. برای مثال هنگام آزمایش تأثیر یک داروی جدید،‌ انتخاب یک نوع بذر در بین بذرهای مختلف، مقایسه کیفیت دو روش تدریس در آموزش زبان، کنترل کیفیت محصولات، تعیین حق بیمه، پیش‌بینی نرخ ارز، نظرسنجی و پیش‌بینی انتخابات،‌تعیین نرخ بیکاری، تعیین شاخص هزینه خانوار، تأثیر و رابطه افسردگی بر تحصیل نیاز به تحقیقات آماری داریم.اما علم آمار که حضور بسیار گسترده‌ای در زندگی ما دارد، چیست؟ علم‌ آمار به‌ زبان‌ ساده‌، پیشگویی‌ براساس‌ اعداد و ارقام‌ است‌. به‌ عبارت‌ دیگر یک‌ آماردان‌ می‌تواند براساس‌ مجموعه‌ اطلاعات‌ عددی‌ و بر مبنای‌ مدل‌های‌ ریاضی‌ و مدل‌های‌ نظریه‌ احتمال‌، پیشگویی‌ کند؛ یعنی‌ به‌ یاری‌ اطلاعات‌ گذشته‌، نحوه‌ رفتار یک‌ فرآیند را پیش‌بینی‌ نماید. از همین‌ رو می‌توان‌ گفت‌ که‌ علم‌ آمار نتیجه‌گیری‌ از جزئیات‌ و یا رسیدن‌ از جزء به‌ کل‌ است. کار علم‌ آمار کمک‌ به‌ تفکر علمی‌ است‌ و آمارشناس‌ کسی‌ است‌ که‌ مشاهده‌ می‌کند و اطلاعاتی‌ به‌ دست‌ می‌آورد و سپس‌ با اطلاعات‌ به‌ دست‌ آمده‌، اتفاقات‌ و حوادث‌ را پیش‌بینی‌ می‌کند.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
در یک نظرخواهی که از 12 استاد و 132 دانشجوی آمار دانشگاه‌های کشور انجام گرفته است، 10 استاد و 99 دانشجو، قوی بودن در علم ریاضی را برای موفقیت در رشته آمار ضروری دانسته‌اند. چون مباحثی که در علم آمار مطرح می‌شود با ریاضیات ارتباطی تنگاتنگ دارد و در واقع علم آمار یکی از شاخه‌های مهم از علم ریاضیات است. بنابراین دانشجوی آمار باید در درس‌ ریاضی‌ قوی‌ باشد و ابتکار و توانایی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ و حل‌ مسائل‌ ریاضی‌ را داشته‌ و به‌ آموزش‌ و یادگیری‌ علوم‌ کامپیوتر علاقه‌مند باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
بیشتر سازمان‌های‌ دولتی‌ از آمار برای‌ ارائه‌ ارقام‌ و اعدادی‌ که‌ مربوط‌ به‌ فعالیت‌های‌ واحدهایشان‌ می‌شود، استفاده‌ می‌کنند و چون‌ این‌ کار را چندان‌ تخصصی‌ نمی‌دانند به‌ جای‌ به‌ کارگیری‌ کارشناسان‌ آمار از افرادی‌ بهره‌ می‌برند که‌ آشنایی‌ مختصری‌ با این‌ علم‌ دارند. در حالی‌ که‌ اکثر برنامه‌ریزی‌های‌ زیربنایی‌ کشور را می‌توان‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ پیشرفته‌ آمار انجام‌ داد. البته‌ گمنام‌ بودن‌ علم‌ آمار و کاربردهای‌ آن‌ در جامعه‌، مانع‌ از جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ آمار نشده‌ است‌ بلکه‌ بسیاری‌ از استادان و دانشجویان‌ این‌ رشته‌ معتقد هستند که‌ فارغ‌التحصیلان‌ آمار کمتر با مشکل‌ بیکاری‌ روبرو می‌شوند. فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند در سازمان‌ برنامه‌ و بودجه‌، مرکز آمار ایران‌، بانک‌ها، ادارات‌ بیمه‌، مراکز صنعتی‌ و کارخانجات‌ ، واحدهای‌ آماری‌ وزارتخانه‌های‌ مختلف‌ همچون‌ جهاد کشاورزی‌، کار، بهداشت‌، اقتصاد و امور دارایی‌، فرهنگ‌ و ارشاد اسلامی و به‌ طور کلی‌ در هر مرکزی‌ که‌ نیاز به‌ جمع‌آوری‌ و تجزیه‌ و تحلیل‌ آمار و اطلاعات‌ دارد، مشغول‌ به‌ کار شوند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ پایه :
ریاضی‌ عمومی‌، مبانی‌ اقتصاد، مبانی‌ جامعه‌ شناسی‌ ،مبانی‌ جمعیت‌ شناسی‌ ، فیزیک‌ پایه‌ ، آمار و احتمال‌ ، روش‌های‌ آماری‌، مبانی‌ ریاضی‌.
دروس‌ تخصصی :
ریاضی‌ برای‌ آمار، جبر خطی‌ برای‌ آمار، آنالیز ریاضی‌ ، مبانی‌ کامپیوتر و برنامه‌نویسی‌ ، احتمال‌ و کاربرد آن‌ ، آمار ریاضی‌، روش‌های‌ ناپارامتری‌ ، رگرسیون‌ ، طرح‌ آزمایش‌ها، روش‌های‌ نمونه‌گیری‌ ، فرآیندهای‌ تصادفی‌ ، سری‌های‌ زمانی‌، زبان‌تخصصی‌ ، روش‌های‌ پیشرفته‌ آماری‌ ، روش‌های‌ چند متغییری‌ گسسته‌ ، روش‌های‌ چند متغییری‌ پیوسته‌، محاسبات‌ آماری‌ با کامپیوتر، کنترل‌ کیفیت‌ آماری‌، پروژه‌.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:43  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: هر روز چند بار از چهار عمل اصلی استفاده می‌کنید؟ مفاهیم هندسی از قبیل طول، مساحت و حجم چقدر در زندگی روزمره شما کاربرد دارد؟ خیابان‌ها و میدان‌هایی که محل عبور و مرور شما است، ساختمانی که در آن زندگی می‌کنید و وسایل زندگیتان چه شکلی دارند؟ آیا غیر از این است که همه آنها از اشکال هندسی هستند یا ترکیبی از این اشکال می‌باشند؟ می‌بینید که همه ما در زندگی روزمره خود به میزان زیادی از دانش ریاضی استفاده می‌کنیم از سوی دیگر ریاضیات،‌ پایه علوم و مهندسی است و امروزه همه رشته‌هایی که پایه علمی دارند، از الگوهای ریاضی استفاده می‌کنند و در واقع هر چقدر که شغل یک فرد تخصصی‌تر شود،‌ میزان ریاضیاتی که لازم دارد،‌ بیشتر می‌گردد.برای مثال یک مهندس الکترونیک از آنالیز تابعی و فرآیندهای تصادفی استفاده می‌کند یا یک برنامه‌ریز پروژه‌های اقتصادی،‌ از مطالب پیشرفته آماری مانند سری‌های زمانی، به عنوان ابزار کار یاری می‌گیرد. به همین دلیل امروزه تربیت متخصصان علم ریاضی؛ یعنی افرادی که قادر هستند ریاضیات مورد نیاز را آموزش داده و یا تولید کنند، اهمیت بسیار زیادی دارد. چرا که لازمه پیشرفت در تکنولوژی، توجه به دانش ریاضی می‌باشد.اما این دانش مهم و پایه چیست؟ آیا می‌توان این علم را در چند جمله معرفی کرد؟ بدون شک معرفی علوم پایه بخصوص علم ریاضی که مادر همه علوم است، کار بسیار دشواری است.زیرا این علم از یک سو ذهنی و تجریدی و از سوی دیگر عملی می‌باشد و در نتیجه یک تعریف باید کلی باشد تا بتواند تمامی ابعاد دانش ریاضی را در بربگیرد.در کل می‌توان گفت که ریاضیات‌ هنری‌ است‌ باستانی‌ و از همان‌ آغاز از جمله‌ ذهنی‌ترین‌ و در عین‌ حال‌ عملی‌ترین‌ تلاش‌های‌ آدمی‌ بوده‌ است‌؛ یعنی‌ از همان‌ 1800 سال‌ پیش‌ از میلاد که‌ بابلی‌ها در زمینه‌ خواص‌ تجریدی‌ اعداد به‌ پژوهش‌ پرداختند، ریاضیات‌ در کنار جنبه‌های‌ ادراکی‌ نظری‌، به‌ صورت‌ ابزاری‌ که‌ هر روز برای‌ مسّاحی‌ زمین‌، دریانوردی‌ و ساختن‌ بناهای‌ بزرگ‌ مورد نیاز بود، به‌ کار می‌رفت‌. امروزه‌ نیز وضع‌ به‌ همین‌ منوال‌ است‌ و شاید به‌ همین‌ دلیل‌ ما در رشته‌ ریاضی‌ با دو گرایش‌ ریاضی‌ محض‌ و کاربردی‌ روبرو هستیم‌. در این‌ میان‌ عموماً ریاضیات‌ کاربردی‌ را به‌ شاخه‌ای‌ از ریاضی‌ می‌گوییم‌ که‌ کاربرد عملی‌ مشخصی‌ داشته‌ باشد برای‌ مثال‌ در اقتصاد، کامپیوتر، فیزیک‌ یا آمار و احتمال‌ کاربرد داشته‌ باشد و ریاضی‌ محض‌ نیز به‌ شاخه‌ای‌ گفته‌ می‌شود که‌ به‌ نظریه‌پردازی‌ ریاضی‌ می‌پردازد اما باید توجه‌ داشت‌ که‌ امروزه‌ این‌ دو گرایش‌ آن‌چنان‌ درهم‌ ادغام‌ شده‌اند که‌ مرزی‌ را نمی‌توان‌ بین‌ آنها مشخص‌ کرد. زیرا گاه‌ یک‌ تئوری‌ کاملاً محض‌ وارد مرحله‌ کاربردی‌ شده‌ و چون‌ در عمل‌ با مشکل‌ روبرو می‌شود، بار دیگر به‌ حوزه‌ تئوری‌ برمی‌گردد و در نهایت‌ پس‌ از رفع‌ نقایص‌، دوباره‌ وارد مرحله‌ کاربردی‌ می‌شود؛ یعنی‌ یک‌ تعامل‌ و ارتباط‌ دوجانبه‌ای‌ بین‌ ریاضی‌ کاربردی‌ و محض‌ وجود دارد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ رشته‌ ریاضی‌ باید شخصی‌ صبور و با حوصله‌ باشد و از صرف‌ وقت‌ در حل‌ مسائل‌ دریغ‌ نکند و در کل‌ لازم‌ است‌ که‌ به‌ درس‌ ریاضی‌ علاقه‌مند بوده‌ و در دوره‌ متوسطه‌، دانش‌آموز موفقی‌ در رشته‌ ریاضی‌ باشد. این‌ رشته‌ نیازمند دانشجویانی‌ است‌ که‌ از نظر ذهنی‌،آمادگی‌ جذب‌ ایده‌های‌ جدید را داشته‌ باشند و بتوانند الگوها و نظم‌ را درک‌ کرده‌ و مسائل‌ غیرمتعارف‌ را حل‌ کنند. به‌ عبارت‌ دیگر یک‌ روحیه‌ علمی‌، تفکر انتقادی‌ و توانایی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ داشته‌ باشند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
کاربرد ریاضی‌ در علوم‌ مختلف‌ انکارناپذیر است‌. برای‌ مثال‌ مبحث‌ آنالیز تابعی‌ در مکانیک‌ کوانتومی‌، کاربرد بسیار زیادی‌ دارد یا در بیشتر رشته‌های‌ مهندسی‌ معادله‌ "لاپ‌ لاسی‌" که‌ یک‌ معادله‌ ریاضی‌ است‌، مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. در جامعه‌شناسی‌ نیز نظریه‌ احتمال‌ و نظریه‌ گروه‌ها نقش‌ بسیار مهمی‌ ایفا می‌کند. در کل‌ باید گفت‌ که‌ همه‌ صنایع‌، زیرساخت‌ ریاضی‌ دارند و به‌ همین‌ دلیل‌ در همه‌ مراکز صنعتی‌ و تحقیقاتی‌ دنیا، ریاضیدان‌ها در کنار مهندسین‌ و دانشمندان‌ سایر علوم‌، حضوری‌ فعال‌ دارند و آنچه‌ در نهایت‌ ارائه‌ می‌شود، نتیجه‌ کار تیمی‌ آنها است‌. در جامعه‌ ما نیز اگر مشاغل‌ جنبه‌ علمی‌ داشته‌ باشند، قطعاً به‌ تعداد قابل‌ توجهی‌ ریاضیدان‌ نیاز خواهیم‌ داشت‌ چون‌ یک‌ ریاضیدان‌ می‌تواند مشکلات‌ را به‌ روش‌ علمی‌ حل‌ کند. البته‌ این‌ به‌ آن‌ معنا نیست‌ که‌ در حال‌ حاضر هیچ‌ فرصت‌ شغلی‌ برای‌ یک‌ ریاضیدان‌ وجود ندارد اما باید حضور ریاضیدان‌ها در مراکز تحقیقاتی‌ و صنعتی‌ پررنگ‌تر باشد. یک‌ لیسانس‌ ریاضی‌ به‌ دلیل‌ نظم‌ فکری‌ و بینش‌ عمیقی‌ که‌ در طی‌ تحصیل‌ به‌ دست‌ می‌آورد، می‌تواند با مطالعه‌ و تلاش‌ شخصی‌ در بسیاری‌ از شغل‌ها، حتی‌ شغل‌هایی‌ که‌ در ظاهر ارتباطی‌ با ریاضی‌ ندارد موفق‌ گردد.(این رشته در دو مقطع دکترای پیوسته و کارشناسی در آزمون سراسری دانشجو می‌پذیرد.)
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ بین‌ گرایش‌های‌ ریاضی :
ریاضی‌ ، آنالیز ، جبر ، مبانی‌ ریاضیات‌، آمار ، معادلات‌ دیفرانسیل‌، جبر خطی‌ ، مبانی‌ هندسه‌، توابع‌ مختلط‌، آنالیز عددی‌ ، مبانی‌ کامپیوتر، گراف‌، نظریه‌ معادلات‌ دیفرانسیل‌، نظریه‌ اعداد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ ریاضی‌ محض‌:
جبر ، آنالیز ، هندسه‌ موضعی‌، توپولوژی‌، هندسه‌ دیفرانسیل‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ ریاضی‌ کاربردی‌:
تحقیق‌ در عملیات‌ ، آنالیز عددی‌ ، فرآیندهای‌ تصادفی‌، ساختمان‌ داده‌ها، سری‌های‌ زمانی‌، زبان‌ برنامه‌نویسی‌ پیشرفته
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش‌.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:43  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: شیمی علم اتم‌ها، پیوندها و مولکول‌ها است. دانشی که می‌تواند خواص ماده، چگونگی تغییرات و شیوه تولید آنها را از هسته اتم گرفته تا کهکشان‌ها بررسی کند و رشته‌ شیمی، رشته‌ای است که به پرورش متخصصانی می‌پردازد که با مطالعه و تحقیق و آزمایش به ابداع و نوآوری پرداخته یا فرآورده‌های شیمیایی را کنترل می‌کنند. این رشته در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد. رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌. رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو گرایش‌ محض‌ و کاربردی‌ است‌ که‌ در گرایش‌ محض‌ مبنای‌ کار، علم‌ شیمی‌ است‌ و دانشجو درباره‌ چهار گرایش‌ اصلی‌ علم‌ شیمی‌ که‌ عبارتند از:
شیمی‌آلی‌، معدنی‌، تجزیه‌ و شیمی‌ فیزیک‌ دروسی‌ را مطالعه‌ می‌کند. اما در شیمی‌ کاربردی‌، دروس‌ پایه‌ شیمی‌ کمتر مطالعه‌ می‌شود و دانشجو یکسری‌ از دروس‌ مربوط‌ به‌ مهندسی‌ شیمی‌ مثل‌ اصول‌ صنایع‌ شیمیایی‌ و تصفیه‌ آب‌ و فاضلاب‌ را می‌گذراند. می‌توان گفت که فارغ‌التحصیل شیمی محض در شروع یک فعالیت صنعتی نقش دارد چرا که راه‌کارهای تئوریک ساخت یک ماده را ارائه می‌دهد و سپس یک فارغ‌التحصیل شیمی کاربردی طراحی نیمه‌صنعتی ماده موردنظر را ارائه می‌دهد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
"شیمی؛ یعنی حفظ کردن صدها فرمول، عدد و رقم" بسیاری از دانش‌آموزان چنین تصوری نسبت به شیمی دارند. زیرا حجم مطالب کتاب شیمی دبیرستانی زیاد و فرصت تدریس محدود است و به ناچار دبیران و محصلان به جای تحلیل و استدلال مفاهیم به سوی مسائل ذهنی و حفظی کشیده می‌شوند در حالی که شیمی تلفیقی‌ از مهارت‌های‌ ذهنی‌ و استدلالی‌ است‌ و اگر کسی‌ بخواهد در این‌ رشته‌ موفق‌ گردد، باید در هر دو زمینه‌ توانمند باشد و حتی‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ قدرت‌ استدلال‌ بیش‌ از قدرت‌ حافظه‌ در این‌ رشته‌ اهمیت‌ دارد. دانشجوی‌ شیمی‌ لازم‌ است‌ در دروس‌ ریاضی‌، شیمی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشد و رشته‌ شیمی‌ را دوست‌ بدارد، یعنی‌ از مطالعه‌ درس‌ شیمی‌ لذت‌ ببرد و خسته‌ نشود. گفتنی است که رشته شیمی از بین داوطلبان گروه ریاضی و فنی و علوم تجربی دانشجو می‌پذیرد. البته برخی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی فقط از گروه آزمایشی علوم‌تجربی دانشجو می‌پذیرند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
تعدادی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ شیمی‌ جذب‌ صنایع‌ شیمیایی‌ مختلف‌ مثل‌ صنایع‌ رنگ‌ سازی‌، چرم‌ سازی‌، پتروشیمی‌، مواد غذایی‌، لوازم‌ بهداشتی‌ و آرایشی‌ می‌شوند و در بخش‌ آزمایشگاه‌های‌ کنترل‌ کیفیت‌ محصولات‌ شیمیایی یا واحد تولید آنها کار می‌کنند. هر کارخانه‌ای‌ که‌ دایر شود، در بخش‌ کنترل‌ کیفیت‌ کالاهای‌ ساخته‌ شده‌ نیاز به‌ یک‌ شیمیست‌ دارد. همچنین‌ در تمام‌ صنایع‌ احتیاج‌ به‌ فارغ‌التحصیلان‌ شیمی‌ داریم‌ تا مواد اولیه‌ را با توجه‌ به‌ استانداردهای‌ جهانی‌ بررسی‌ کرده‌ و ردّ یا قبول‌ بکنند. گفتنی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ توانایی‌ تغییر و تبدیل‌ بر روی‌ مواد خام‌ را دارند و به‌ یاری‌ همین‌ توانایی‌، تعداد زیادی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ کارگاه‌ها‌ یا کارخانه‌های‌ شیمیایی‌ کوچک‌ یا بزرگ‌ دایر کرده‌ و در کار خود نیز موفق‌ بوده‌اند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:
دروس‌ مشترک‌ در گرایش‌های‌ شیمی‌:
ریاضی‌ عمومی‌، فیزیک‌ پایه‌، شیمی‌ عمومی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، شیمی‌ آلی‌، شیمی‌ تجزیه‌ ، شیمی‌ تجزیه‌ دستگاهی‌، شیمی‌ فیزیک‌، شیمی‌ معدنی‌، زبان‌ تخصصی‌ شیمی‌، کاربرد طیف‌سنجی‌ در شیمی‌ آلی‌، جداسازی‌ و شناسائی‌ ترکیبات‌ آلی‌، مبانی‌ کامپیوتر و برنامه‌نویسی‌، روش‌ استفاده‌ از متون‌ علمی‌ شیمی‌، کارگاه یا شیشه‌گری.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ شیمی‌ محض‌:
اصول‌ صنایع‌ شیمیایی‌، شیمی‌ آلی‌ فلزی‌، مبانی‌ شیمی‌ کوانتومی‌، گرافیک‌ و نقشه‌خوانی‌، شیمی‌ فیزیک‌ آلی‌، طیف‌سنج‌ مولکولی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ شیمی‌ کاربردی‌:
کارگاه‌ یا شیشه‌گری‌، گرافیک‌ و نقشه‌خوانی‌، اصول‌ محاسبات‌ شیمی‌ صنعتی‌، شیمی‌ صنعتی‌، کارآموزی‌ تابستانی‌، گزارش‌نویسی‌ و سمینار، اصول‌ تصفیه‌ آب‌ و پساب‌های‌ صنعتی‌، خوردگی‌ فلزات‌. (بسیاری‌ از درس‌‌های این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌.)
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:42  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: شاید بشر اولین بار با کشف قانون حرکت، قانونی که حیات و هستی وابسته به آن است، با علم فیزیک آشنا شد. علمی که به یاری ‌آن چرخ‌ها را ساخت، شکار کرد و شکارش را حمل نمود و سپس به مرور با کشف قوانین بیشتری از علم فیزیک توانست بنیاد مسائل و قوانین طبیعت را درک و با به خدمت در آوردن و استفاده از این قوانین به تمدن قرن بیستم دست پیدا کند. به زبان دیگر فیزیک‌ علم‌ زندگی‌ است‌ و می‌توان‌ گفت‌ که‌ جهان‌ در بزرگترین‌ مقیاس‌ تا ریزترین‌ مقیاس‌ در ارتباط‌ با علم‌ فیزیک‌ می‌باشد اما آنچه‌ در رشته‌ فیزیک‌ در حد لیسانس‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود عبارت‌ است‌ از فیزیک‌ دبیرستانی‌ به‌ اضافه‌ فیزیک‌ قرن‌ بیستم‌ . از سوی‌ دیگر می‌توان‌ گفت‌ که‌ فیزیک‌ در حد لیسانس‌ مفاهیم‌ فیزیک‌ دبیرستانی‌ را عمیق‌تر کرده‌ و طرز برخورد با مسائل‌ فیزیکی‌ را آموزش‌ می‌دهد. این‌ رشته‌ در دوره‌ کارشناسی‌ دارای‌ 5 گرایش‌ اتمی‌ ـ مولکولی‌، هسته‌ای‌، حالت‌ جامد، هواشناسی‌ و اختر فیزیک است‌ که‌ تعداد واحدهای‌ تخصصی‌ هریک‌ از این‌ گرایش‌ها در دوره‌ کارشناسی‌ بسیار محدود است‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ گرایش‌های‌ فوق‌ در این‌ دوره‌ تفاوت‌ محسوسی‌ با یکدیگر ندارند.(این رشته در دو مقطع دکترای پیوسته و کارشناسی در آزمون سراسری دانشجو می‌پذیرد.)
گرایش‌ اتمی‌ ـ مولکولی:
فیزیک‌ اتمی‌ به‌ بررسی‌ نقل‌ و انتقال‌ الکترون‌های‌ اطراف‌ هسته‌ می‌پردازد و خواص‌ آنها را مورد بررسی‌ قرار می‌دهد؛ یعنی‌ ما در فیزیک‌ اتمی‌ کاری‌ به‌ این‌ نداریم‌ که‌ هسته‌ از چه‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ بلکه‌ هسته‌ برای ‌ما‌ مرکزی‌ با بار مثبت‌ است‌ و بیشتر توجه‌ ما جلب‌ الکترون‌های‌ اطراف‌ هسته‌ می‌شود.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ بین‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ فیزیک‌:
ریاضی‌ عمومی‌ ، معادلات‌ دیفرانسیل‌، فیزیک‌ پایه‌ ، شیمی‌ عمومی‌، مبانی‌ کامپیوتر و برنامه‌سازی‌ ، فیزیک‌ جدید ، مکانیک‌ تحلیلی‌ ، ترمودینامیک‌ و مکانیک‌ آماری‌، ریاضی‌ فیزیک‌ ، الکترومغناطیس‌ ، مکانیک‌ کوانتومی‌ ، اپتیک‌ .
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ اتمی ‌ـ مولکولی:
اپتیک‌ کاربردی‌، اسپکتروسکپی‌، روش‌های‌ تجربی‌ در فیزیک‌ اتمی‌، کاربردهای‌ لیزر، تکنیک‌ خلاء .
گرایش‌ فیزیک‌ هسته‌ای‌:
در فیزیک‌ هسته‌ای‌، خود هسته‌، مورد مطالعه‌ قرار می‌گیرد؛ یعنی‌ متخصصان‌ و دانشمندان‌ بررسی‌ می‌کنند که‌ هسته‌ از چه‌ تشکیل‌ شده‌ و چه‌ نیروهایی‌ بین‌ اجزای‌ هسته‌ حکمفرما است‌ و در نتیجه واکنش‌های‌ انجام‌ شده‌، چقدر انرژی‌ آزاد می‌گردد؟
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ هسته‌ای :
فیزیک‌ هسته‌ای‌ ، فیزیک‌ راکتور ، آشکار سازها و سیستم‌ها، اندازه‌گیری‌ هسته‌ای‌، شتاب‌دهنده‌های‌ ذرات‌، رادیوایزوتوپ‌ و کاربرد آن‌، شیمی‌ هسته‌ای‌، حفاظت‌ در برابر پرتوها.
گرایش‌ فیزیک‌ حالت‌ جامد:
گرایش‌ حالت‌ جامد مربوط‌ به‌ سیستم‌های‌ بس‌ ذره‌ای‌ مخصوصاً جامدات‌ است‌. ابتدایی‌ترین‌ کار در این‌ گرایش‌ بررسی‌ بلورهای‌ جامدات‌ و خواص‌ اپتیکی‌، مکانیکی‌، الکتریکی‌ و صوتی‌ امواجی‌ است‌ که‌ در آن‌ منتشر می‌شود. این‌ بررسی‌ منجر به‌ پدیده‌های‌ مختلفی‌ مثل‌ ابر رسانایی‌، نیمه‌رسانایی‌ یا پخش‌ و انتقال‌ گرما می‌گردد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ حالت‌ جامد:
فیزیک‌ حالت‌ جامد، فیزیک‌ لایه‌های‌ نازک‌، فیزیک‌ قطعات‌ نیمه‌رسانا ، ابررسانایی‌ و کاربرد آن‌، بلورشناسی‌، الکترونیک‌ ، رشد بلور و تکنولوژی‌ نیمه‌رساناها است.
گرایش‌ هواشناسی‌:
گرایش‌ هواشناسی‌، اطلاعات‌ پایه‌ای‌ و متنوعی‌ درباره‌ انواع‌ پدیده‌های‌ جوی‌ و برخورد علمی‌ با آنها ارائه‌ می‌دهد و همچنین‌ با مطالعه‌ دینامیک‌ وضعیت‌ هوا می‌توان‌ بررسی‌ کرد که‌ شرایط‌ هوا چگونه‌ تغییر کرده‌ و چه‌ پارامترهایی‌ برای‌ ایجاد این‌ تغییر لازم‌ است‌؟
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ هواشناسی :
هواشناسی‌ سینوپتیکی‌ ، هواشناسی‌ دینامیکی‌ ، هواشناسی‌ فیزیکی‌ ، آمار در هواشناسی‌.
گرایش‌ اختر فیزیک :
سه‌ بخش‌ اصلی‌ این‌ گرایش‌ را نجوم‌ رصدی‌، اخترشناسی‌ و کیهان‌شناسی‌ تشکیل‌ می‌دهد. در بخش‌ نجوم‌ که‌ جنبه‌ مشاهداتی‌ دارد، پدیده‌های‌ مختلف‌ نجومی‌ را رصد و ثبت‌ کرده‌ و سپس‌ از آنها عکس‌ گرفته‌ و طیف‌ آنها را می‌سنجند. در اخترشناسی‌ که‌ جنبه‌ نظری‌ دارد وضعیت‌ ستارگان‌ مورد مطالعه‌ قرار می‌گیرد؛ یعنی‌ بررسی‌ می‌شود که‌ هر ستاره‌ در چه‌ مرحله‌ای‌ قرار دارد و چه‌ اتفاقاتی‌ برایش‌ رخ‌ می‌دهد؟ کیهان‌شناسی‌ نیز به‌ صورت‌ کلاسیک‌ به‌ چگونگی‌ ایجاد جهان‌ و تشکیل‌ ساختارهای‌ کهکشانی‌ مانند خوشه‌ها و ابر خوشه‌ها می‌پردازد.
توانایی‌های‌ لازم :
برخلاف‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ که‌ با اتفاقات‌ علمی‌ سر و کار دارند در رشته‌های‌ علوم‌ پایه‌ از جمله‌ فیزیک‌ به‌ چگونگی‌ پیش‌آمدهای‌ علمی‌ توجه‌ می‌کنند و در واقع‌ به‌ دنبال‌ یافتن‌ دلایل‌ و چرایی‌ هر پدیده‌ یا اتفاق‌ هستند و به‌ همین‌ دلیل‌ داوطلبانی‌ که‌ مستعد، باهوش‌ و کنجکاو هستند، می‌توانند در این‌ رشته‌ موفق‌ گردند. از سوی‌ دیگر فیزیک‌ منهای‌ ریاضی؛‌ یعنی‌ صفر به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ باید از نظر ریاضیات‌ در سطح‌ بسیار بالایی‌ باشند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
اگر کسی‌ فیزیک‌ را خوب‌ خوانده‌ باشد در سازمان‌های‌ مختلف‌ کشور از قبیل‌ صداوسیما، برنامه‌ و بودجه‌، مخابرات‌ و همچنین‌ در صنایع‌ مختلف‌ مفید واقع‌ شده‌ و موفق‌ می‌گردد. چون‌ دانشجویان‌ فیزیک‌ مطالب‌ مختلفی‌ از قبیل‌ الکتریسیته‌ و مکانیک‌ می‌خوانند و در زمینه‌های‌ مختلف‌ دید وسیعی‌ پیدا می‌کنند. همچنین‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ در حد کارشناسی‌ می‌توانند در نیروگاه‌های‌ هسته‌ای‌، مراکز تولید قطعات‌ غیرهادی‌ و سلول‌های‌ خورشیدی‌، صنایع‌ تولید و نگهداری‌ لیزر در صنعت‌، مراکز پزشکی‌ و نظامی‌ و سازمان‌ انرژی‌ اتمی‌ فعالیت‌ کنند.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:42  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: یکی از بهترین تعریف‌هایی که از مهندسی برق شده است،‌ این است که محور اصلی فعالیت‌های مهندسی برق، تبدیل یک سیگنال به سیگنال دیگر است. که البته این سیگنال ممکن است شکل موج ولتاژ یا شکل موج جریان و یا ترکیب دیجیتالی یک بخش از اطلاعات باشد.برای مثال وقتی ما با تلفن صحبت می‌کنیم در مرحله اول به دستگاهی به نام میکروفون نیاز داریم که صحبت‌های ما را تبدیل به سیگنال‌های الکتریکی کند تا این سیگنال در خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف دیگر به دستگاهی نیاز داریم که سیگنال‌های رسیده را به سیگنال‌های صوتی تبدیل کند تا فرد مقابل بتواند صدای ما را بشنود و مکالمه تلفنی برقرار گردد.رشته‌ مهندسی‌ برق‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ 4 گرایش‌ الکترونیک‌، مخابرات‌، کنترل‌ و قدرت‌ است‌.
گرایش‌ الکترونیک‌:
گرایش‌ الکترونیک‌ به‌ دو زیربخش‌ عمده‌ تقسیم‌ می‌شود. بخش‌ اول‌ میکروالکترونیک‌ است‌ که‌ شامل‌ علم‌ مواد، فیزیک‌ الکترونیک‌، طراحی‌ و ساخت‌ قطعات‌ از ساده‌ترین‌ تا پیچیده‌ترین‌ آنها است‌ و بخش‌ دوم‌ نیز مدار و سیستم‌ نامیده‌ می‌شود و هدف‌ آن‌ طراحی‌ و ساخت‌ سیستم‌ها و تجهیزات‌ الکترونیکی‌ با استفاده‌ از قطعات‌ ساخته‌ شده‌ توسط‌ متخصصان‌ میکروالکترونیک‌ می‌باشد.برای مثال یک سیستم گیرنده رادیو نمونه‌ای از کنار هم قرار دادن قطعات مختلف الکترونیکی برای دریافت موج ارسال شده از سوی فرستنده به گیرنده است؛ یعنی یک سیستم فرستنده و گیرنده برای کار، هم به قطعات الکترونیکی و هم به سیستم‌های متشکل از قطعات الکترونیکی نیاز دارد. و این شامل بسیاری از دستگاه‌های الکتریکی از جمله سیستم پمپ مصنوعی تأمین کننده ضربان قلب، سیستم رله و حفاظت در یک نیروگاه برق و یا سیستم هدایت اتوماتیک یک هواپیما می‌شود.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌:
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ برق‌:
ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، برنامه‌سازی‌ کامپیوتر، محاسبات‌ عددی‌، فیزیک‌، کارگاه‌ عمومی‌، کارگاه‌ برق‌، زبان‌ تخصصی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، ریاضی‌ مهندسی‌، مدارهای‌ الکتریکی‌، اندازه‌گیری‌ الکتریکی‌، الکترومغناطیس‌، الکترونیک‌، ماشین‌های‌ الکتریکی‌، مدارهای‌ منطقی‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها، سیستم‌های‌ کنترل‌ خطی‌، بررسی‌ سیستم‌های‌ قدرت‌، مخابرات‌، پروژه‌ کارشناسی‌، کارآموزی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ الکترونیک‌:
فیزیک‌ مدرن‌، فیزیک‌ الکترونیک‌، الکترونیک‌ صنعتی‌، تکنیک‌ پالس‌، معماری‌ کامپیوتر، میکروپروسسور، مدارهای‌ مخابراتی‌، پروژه‌ آزمایشگاه‌ الکترونیک‌.(بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌.)
گرایش‌ مخابرات‌:
مخابرات‌ از دو گرایش‌ میدان‌ و سیستم‌ تشکیل‌ می‌شود. که‌ در گرایش‌ میدان‌، دانشجویان‌ با مفاهیم‌ میدان‌های‌ مغناطیسی‌، امواج‌، ماکروویو، آنتن‌ و ... آشنا می‌شوند تا بتوانند مناسب‌ترین‌ وسیله‌ را برای‌ انتقال‌ موجی‌ از نقطه‌ای‌ به‌ نقطه‌ دیگر پیدا کنند. برای مثال اگر بخواهیم سیگنالی را از یک ایستگاه تلویزیونی به گیرندگان تلویزیونی منتقل کنیم ابتدا باید این سیگنال را از طریق آنتن‌های خاص به صورت امواج منتشر ساخته و سپس در طرف گیرنده نیز آنتن‌های خانگی باید بتوانند این امواج را از فضا دریافت کنند تا از طریق دستگاه تلویزیون این امواج به امواج صوت و تصویر تبدیل شود. قابل ذکر است تمامی این ارسال‌ و انتقال امواج، در حوزه گرایش میدان قرار می‌گیرد. در گرایش‌ سیستم‌ نیز دانشجویان‌ فرا می‌گیرند که‌ چگونه‌ سیگنال‌ها را از شکلی‌ به‌ شکل‌ دیگر تبدیل‌ کنند. برای مثال در همان سیستم تلویزیونی برای انتقال سیگنالی از اتاق تولید به آنتن، احتیاج به دستگاه فرستنده است که این دستگاه ترکیبی از قطعات الکترونیک بوده و به شیوه‌ای طراحی شده است که می‌تواند سیگنال تولید شده در آن محیط را به صورتی در‌آورد که به وسیله آنتن‌های فرستنده قابل ارسال باشد. از سوی دیگر در منازل نیز دستگاه تلویزیون یا رادیو شامل انواع سیستم‌های مخابراتی است که این سیستم سینگال‌های دریافتی از آنتن را تبدیل به سینگال صوت و تصویر می‌کند. همچنین‌ یکی‌ از فعالیت‌های‌ عمده‌ مهندسی‌ مخابرات‌ گرایش‌ سیستم‌، طراحی‌ فیلترهای‌ مختلفی‌ است‌ که‌ می‌توانند امواج‌ مزاحم‌ شامل‌ نویز‌ یا پارازیت‌ را از امواج‌ اصلی‌ تشخیص‌ دهند و آنها را حذف‌ کنند‌ و تنها امواج‌ اصلی‌ را از آنتن‌ دریافت‌ نمایند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مخابرات‌:
الکترونیک‌ (تخصصی‌)، مدارهای‌ مخابراتی‌، مخابرات‌ ، فیلترها و سنتز مدارها، میدان‌ها و امواج‌، آنتن‌، مایکروویو، سیستم‌های‌ انتقال‌ ، اصول‌ میکروکامپیوتر. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌.)
گرایش‌ کنترل‌:
هدف‌ این‌ علم‌، کنترل‌ خروجی‌های‌ یک‌ سیستم‌ بر مبنای‌ ورودی‌های‌ آن‌ و با توجه‌ به‌ شرایط‌ ویژه‌ و نکات‌ مورد نظر طراحی‌ آن‌ سیستم‌ است. علم‌ کنترل‌ فقط‌ در مهندسی‌ برق‌ مورد استفاده‌ قرار نمی‌گیرد بلکه‌ در شاخه‌های‌ دیگری‌ از علوم‌ مهندسی‌ و حتی‌ علوم‌ انسانی‌ کاربرد دارد. برای مثال در یک کارخانه نورد برای آنکه بتوان قطعات آهنی را به شکل مورد نظر درآورد، لازم است که دو قطعه اصلی نورد که توسط موتورهای الکتریکی چرخانده می‌شوند، دارای چرخش یکسانی باشند واین یکسانی در چرخش نیاز به سیستم کنترل بسیار دقیقی دارد که یک مهندس برق گرایش کنترل می‌تواند این کار را با طراحی یک مدار الکتریکی انجام دهد. در کل‌ هدف‌ مهندسی‌ کنترل‌، طراحی‌ سیستمی‌ است‌ که‌ بتواند عملکرد یک‌ دستگاه‌ را در حد مطلوب‌ حفظ‌ کند. خودکار کردن‌ یا اتوماتیک‌ کردن‌ خط‌ تولید، یکی‌ دیگر از فعالیت‌های‌ مهندسی‌ کنترل‌ است‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ کنترل‌:
الکترونیک‌ صنعتی‌، اصول‌ میکروکامپیوترها، ترمودینامیک‌، سیستم‌های‌ کنترل‌ دیجیتال‌ و غیرخطی‌، جبر خطی‌، سیستم‌های‌ کنترل‌ پیشرفته‌، مبانی‌ تحقیق‌ در عملیات‌، مکانیک‌ سیالات‌، ابزار دقیق‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌).
گرایش‌ قدرت‌:
هدف‌ اصلی‌ مهندسین‌ این‌ گرایش‌، تولید برق‌ در نیروگاه‌ها، انتقال‌ برق‌ از طریق‌ خطوط‌ انتقال‌ و توزیع‌ آن‌ در شبکه‌های‌ شهری‌ و در نهایت‌ توزیع‌ آن‌ برای‌ مصارف‌ خانگی‌ و کارخانجات‌ است‌. بنابراین‌ یک‌ مهندس‌ قدرت‌ باید به‌ روش‌های‌ مختلف‌ تولید برق‌، خطوط‌ انتقال‌ نیرو و سیستم‌های‌ توزیع‌ آشنا باشد. دانشجویان‌ این‌ رشته‌ در شاخه‌ تولید با انواع‌ نیروگاه‌های‌ آبی‌، گازی‌، سیکل‌ ترکیبی‌ و ... آشنا می‌شوند. در بخش‌ انتقال‌ و توزیع‌ نیز روش‌های‌ مختلف‌ انتقال‌ برق‌ اعم‌ از کابل‌های‌ هوایی‌ و زیرزمینی‌ را مطالعه‌ می‌کنند. یکی‌ دیگر از شاخه‌های‌ قدرت‌، ماشین‌های‌ الکتریکی‌ است.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ قدرت‌:
ماشین‌های‌ الکتریکی‌ تخصصی‌، حفاظت‌ و رله‌، تأسیسات‌، تولید و نیروگاه‌، عایق‌ و فشار قوی‌، ماشین‌های‌ مخصوص‌.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
مهندسی‌ برق‌ نیز مانند مابقی‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ بر مفاهیم‌ فیزیکی‌ و اصول‌ ریاضیات‌ استوار است‌ و هرچه‌ دانشجویان‌ بهتر این‌ مفاهیم‌ را درک‌ کنند، می‌توانند مهندس‌ بهتری‌ باشند. دانشجوی‌ برق‌ باید ذهنی‌ خلاق‌ و تحلیل‌گر داشته‌ باشد. همچنین‌ به‌ کار با وسایل‌ برقی‌ علاقه‌ داشته‌ باشد چون‌ گاهی‌ اوقات‌ دانشجویانی‌ وارد این‌ رشته‌ می‌شوند که‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ هستند اما در کارهای‌ عملی‌ ضعیف‌اند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
امروزه‌ با توسعه‌ صنایع‌ کوچک‌ و بزرگ‌ در کشور، فرصت‌های‌ شغلی‌ زیادی‌ برای‌ مهندسین‌ برق‌ فراهم‌ شده‌ است‌ و اگر می‌بینیم‌ که‌ با این‌ وجود بعضی‌ از فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بیکار هستند، به‌ دلیل‌ این‌ است‌ که‌ این‌ افراد یا فقط‌ در تهران‌ دنبال‌ کار می‌گردند یا در دوران‌ تحصیل‌ به‌ جای‌ یادگیری‌ عمیق‌ دروس‌ و کسب‌ توانایی‌های‌ لازم‌، تنها واحدهای‌ درسی‌ خود را گذرانده‌اند. برای‌ مثال‌ کارشناسان‌ و متخصصان‌ انرژی‌ در کشور معتقدند که با توجه‌ به‌ نیاز فزاینده‌ به‌ انرژی‌ در جهان‌ کنونی‌ و همچنین‌ نرخ‌ رشد انرژی‌ الکتریکی‌ در کشور، سالانه‌ باید حدود 1500 مگاوات‌ به‌ ظرفیت‌ تولید کشور افزوده‌ شود بی‌شک‌ چنین‌ کاری‌ نیاز به‌ احداث‌ نیروگاه‌های‌ جدید و در نتیجه جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ متخصص‌ برق‌ و قدرت‌ دارد. فرصت‌های‌ شغلی‌ یک‌ مهندس‌ کنترل‌ نیز بسیار گسترده‌ است‌ چون‌ در هر جا که‌ یک‌ مجموعه‌ عظیمی‌ از صنعت‌ مهندسی‌ مثل‌ کارخانه‌ سیمان‌، خودروسازی‌، ذوب‌ آهن‌ و ... وجود داشته‌ باشد، حضور یک‌ مهندس‌ کنترل‌ ضروری‌ است‌. و بالاخره‌ یک‌ مهندس‌ مخابرات‌ یا الکترونیک‌ می‌تواند جذب‌ وزارتخانه‌های‌ ارتباطات و فناوری اطلاعات ‌، صنایع‌، دفاع‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ خصوصی‌ و دولتی‌ شود.

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:42  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: سال 1983 اولین بیمار، تحت عمل جراحی پیوند قلب مصنوعی قرار گرفت و 192 روز زنده ماند. سال 1988 تلمبه تنظیم کننده قلب ساخته شد.سال 1993 اولین پای الکتریکی ساخته شد. پایی که با استفاده از سیستم بادی و کنترل‌های ریزپردازنده، سرعت قدم زدن فرد را دریافته و محفظه‌های بادی خود را به نحوی تنظیم می‌کند که به طور طبیعی به جلو عقب حرکت کرده و مانع از لنگیدن فرد می‌شود. و اکنون دانشمندان مهندسی پزشکی به یاری متخصصان رشته‌های مرتبط تلاش می‌کنند تا چشم مصنوعی، کلیه مصنوعی یا رگ مصنوعی را اختراع کنند.البته علم مهندسی پزشکی به ساخت اعضای مصنوعی مکانیکی یا الکتریکی محدود نمی‌شود بلکه حیطه این علم بسیار گسترده‌تر و متنوع‌تر می‌باشد.در کشورهای غربی،‌ مهندسی پزشکی علمی حیاتی است تا جایی که بدون آن،‌علم پزشکی نمی‌تواند کاری انجام دهد. برای مثال یک پزشک جراح بدون تجهیزات اتاق عمل واقعاً فلج است. یا بسیاری از معاینات پزشکی بدون استفاده از تجهیزات پزشکی امکان‌پذیر نیست. در ضمن باید توجه داشت که هدف مهندسی پزشکی تنها تجهیزات پزشکی نیست بلکه ابعاد این رشته بسیار وسیع‌تر است. در این میان می‌توان به نقش این علم به عنوان پل ارتباطی بین مهندسی و پزشکی اشاره کرد؛ این علم تلاش می‌کند تا مهندسین بتوانند از ایده‌های پزشکی استفاده کنند چون خیلی از روش‌هایی که در مهندسی جا افتاده است مثل شبکه عصبی یا سیستم فازی با الگو برداری از سیستم‌های بیولوژیکی ایجاد شده است.
گرایش‌ بیوالکتریک:
‌هدف‌ این‌ رشته‌ تربیت‌ متخصصانی‌ است‌ که‌ بتوانند از عهده‌ تجهیز، نگهداری‌ و طراحی‌ دستگاه‌های‌ پزشکی‌ برآیند؛ یعنی‌ مهندس‌ الکترونیک‌ مجربی‌ باشند که‌ با زمینه‌های‌ پزشکی‌ نیز آشنایی‌ داشته‌ و ‌بتوانند دستگاه‌های‌ پزشکی‌ را طراحی‌ کرده‌ و بسازند یا اینکه‌ مسؤول‌ سفارش‌ دستگاه‌ از خارج‌ از کشور باشند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در گرایش‌های مختلف‌ :
ریاضی‌ عمومی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، فیزیک‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، آمار حیاتی‌ و احتمالات‌، محاسبات‌ عددی‌، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌ در مهندسی‌ پزشکی‌، ریاضیات‌ مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر مهندسی‌ پزشکی‌ زیستی‌، تجهیزات‌ عمومی‌ بیمارستان‌ها و کیلینیک‌های‌ پزشکی‌، مدارهای‌ الکتریکی‌، الکترونیک‌، مدارهای‌ منطقی‌، بهداشت‌ عمومی‌، اصول‌ توانبخشی‌ وسایل‌ و دستگاه‌ها، اصول‌ و کلیات‌ مدیریت‌ خدمات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌، اصول‌ سیستم‌های‌ رادیولوژی‌ و رادیوتراپی‌، فیزیولوژی‌، آناتومی‌، فیزیک‌ پزشکی‌، زبان‌ تخصصی‌ مهندسی‌ پزشکی‌، بیوفیزیک‌، کارورزی‌ ، پروژه‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیوالکتریک‌:
مدارهای‌ الکتریکی‌، ماشین‌های‌ الکتریکی‌ مستقیم‌ و متناوب‌، الکترونیک‌، میکروپروسسور، مخابرات‌ آنالوگ‌ و دیجیتال‌، تکنیک‌ پالس‌، حفاظت‌ الکتریکی‌ در سیستم‌های‌ بیمارستانی‌، سیستم‌های‌ کنترل‌ خطی‌، اندازه‌گیری‌ الکترونیکی‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها، مقدمه‌ای‌ بر هوش‌ محاسباتی‌ و زیستی‌.
گرایش‌ بیومکانیک‌ :
دانشجوی‌ مهندسی‌ پزشکی‌ گرایش‌ بیومکانیک‌ با به‌ کارگیری‌ مفاهیم‌ مکانیکی‌ در زمینه‌های‌ پزشکی‌ آشنا می‌شود. اهمیت‌ این‌ رشته‌ زمانی‌ آشکار می‌شود که‌ بدانیم‌ جلوه‌های‌ مختلف‌ انسانی،‌ جنبه‌های‌ مکانیکی‌ قوی‌ دارد. مثلاً در ساخت‌ دست‌ یا پای‌ سیبرنتیکی‌ و قلب‌ مصنوعی‌ باید یک‌ متخصص‌ بیومکانیک‌ در مورد نحوه‌ حرکت‌ اندام‌های‌ یاد شده‌ نظر بدهد. همچنین‌ در زمینه‌ سازگاری‌ محیط‌ صنعتی‌ و غیرصنعتی‌ با بدن‌ انسان‌ علم‌ بیومکانیک‌ نقش‌ مهمی‌ را ایفا می‌کند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیومکانیک‌:
دینامیک‌ و ارتعاشات‌ در مهندسی‌ پزشکی‌، خواص‌ مواد مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر کاربرد مواد مهندسی‌ در پزشکی‌، مکانیک‌ سیالات‌، کینزیولوژی‌ و بیومکانیک‌ مقدماتی‌، ارتز و پروتز، طراحی‌ اجزاء، دینامیک‌ ماشین‌، ترمودینامیک‌ و انتقال‌ حرارت‌، طراحی‌ و تولید به‌ کمک‌ کامپیوتر، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌.
گرایش‌ بیومواد :
فارغ‌التحصیل‌ گرایش‌ بیومواد با کار مواد مختلف‌ از قبیل‌ پلیمرها، سرامیک‌ها، کامپوزیت‌ها و مواد فلزی‌ در بدن‌ انسان‌ و در تجهیزات‌ پزشکی‌ آشنا می‌شود.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ بیومواد :
ترمودینامیک‌، شیمی‌ عمومی‌، خواص‌ مواد مهندسی‌، مقدمه‌ای‌ بر کاربرد مواد مهندسی‌ در پزشکی‌، پدیده‌های‌ نفوذ، انتقال‌ جرم‌ و انتقال‌ حرارت‌، فرآیند شکل‌دهی‌ و ساخت‌ بیومتریال‌ها، پروتزهای‌ بیومتریال‌ها، کارگاه‌ آزمون‌های‌ بیولوژیکی‌، شیمی‌ آلی‌، دینامیک‌ و ارتعاشات‌ در مهندسی‌ پزشکی‌، مکانیک‌ سیالات‌، بیوشیمی‌.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
میزان‌ واحدهای‌ غیرمهندسی‌ این‌ رشته‌ بسیار محدود است‌ و دانشجو باید علاقه‌مند به‌ دروس‌ رشته‌ ریاضی‌ فیزیک‌ باشد و این‌ انتظار هست‌ که‌ دید پایه‌ای‌ قوی‌ در مهندسی‌ داشته‌ باشد، یعنی‌ مهندس‌ بیوالکتریک‌ باید به‌ الکترونیک‌ و مهندس‌ بیومکانیک‌ به‌ مکانیک‌ و مهندس‌ بیومواد به‌ دروس‌ مرتبط‌ با مهندسی‌ مواد علاقه‌مند بوده‌ و در آن‌ توانمند باشد. در ضمن‌ یک‌ مهندس‌ پزشکی‌ باید علم‌ زیست‌شناسی‌ و محیط‌ کار بیمارستانی‌ را دوست‌ بدارد یعنی‌ علاقه‌مند باشد که‌ در بیمارستان‌ یا محیط‌های‌ مرتبط‌ فعالیت‌ کند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
یک‌ مهندس‌ پزشکی‌ می‌تواند یک‌ دستگاه‌ پزشکی‌ را به‌ درستی‌ راه‌اندازی‌ کرده‌ و نحوه‌ استفاده‌ صحیح‌ آن‌ را به‌ پرستاران‌ یا دیگر کارکنان‌ بیمارستان‌ آموزش‌ دهد یا اینکه‌ در مؤسسات‌ و شرکت‌های‌ خصوصی‌ و دولتی‌، در زمینه‌ ساخت‌ تجهیزات‌ پزشکی‌ فعالیت‌ کند. برای‌ مثال‌ فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ بیوالکتریک‌ به‌ راحتی‌ می‌توانند دستگاه‌ شنوایی‌ سنجی‌ بسازند و از سوی‌ دیگر چون‌ دستگاه‌های‌ پزشکی‌ به‌ طور متوسط‌ میلیون‌ها تومان‌ می‌ارزد و مسؤولان‌ بیمارستان‌ها به‌ طور نسبی‌ برای‌ حفظ‌ و نگهداری‌ آنها اهمیت‌ بسیاری‌ قائلند، بسیاری‌ از فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ پزشکی‌ گرایش‌ بیوالکتریک‌ و حتی‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند. دانش‌ فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ بیومکانیک‌ نیز هم‌ در زمینه‌ ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و هم‌ در مبحث‌ توانبخشی‌ مثل‌ ساخت‌ ویلچر یا تخت‌ بیمارستان‌ مورد نیاز است‌ و بالاخره‌ فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ پزشکی‌ گرایش‌ بیومتریال‌ یا بیومواد می‌توانند در زمینه‌های‌ مختلف‌ صنایع‌ پزشکی،‌ کارآیی‌ داشته‌ باشند. برای‌ مثال‌ در کارخانه‌های‌ ساخت‌ لوازم‌ یک‌بار مصرف‌ مثل‌ سرنگ‌، سوند، یا دستکش‌های‌ جراحی‌ حضور یک‌ مهندس‌ پزشکی‌ گرایش‌ بیومواد کاملاً احساس‌ می‌شود. همچنین‌ پلیمرهایی‌ که‌ در بدن‌ انسان‌ استفاده‌ می‌گردد باید استاندارد و گریدمدیکال‌ داشته‌ باشد که‌ این‌ نیز در حیطه‌ وظایف‌ مهندس‌ بیومواد است‌.

 

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:41  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: هرکجا هستید باید بدانید که‌ یکی‌ از فرآورده‌های‌ صنعت‌ پلیمر در اطراف‌ شما است‌. چرا که‌ این‌ صنعت‌ در ساخت‌ رنگ‌ درها و دیوارهای‌ خانه‌ها و پوشاک‌، پوشش‌ کابل‌ها و سیم‌ها و هرآنچه‌ که‌ از لاستیک‌ یا پلاستیک‌ ساخته‌ شده‌ است‌، نقش‌ کلیدی‌ دارد. پلیمرها به‌ دو دسته‌ طبیعی‌ و مصنوعی‌ تقسیم‌ می‌شوند. پلیمرهای‌ طبیعی‌ موادی‌ مانند ترکیب‌های‌ سلولزی‌، چوب‌، کاغذ و پشم‌ هستند و از مواد نفتی‌ نیز می‌توان‌ مواد پلیمری‌ مصنوعی‌ را ساخت‌. مهندسی‌ پلیمر دارای‌ دو گرایش‌ اصلی‌ صنایع‌ پلیمر و تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌ است‌.
گرایش‌ صنایع‌ پلیمر :
هدف‌ رشته‌ مهندسی‌ صنایع‌ پلیمر تولید کلیه‌ محصولات‌ پلیمری‌ از قبیل‌ لاستیک‌، پلاستیک‌، الاستومر، رزین‌ و سایر مواد مورد نیاز صنعت‌ است‌. پلیمرها کاربرد پزشکی‌ نیز دارند. مثلاً دندان‌ مصنوعی‌ و لنزهای‌ چشمی‌ همه‌ از مواد پلیمری‌ ساخته‌ می‌شوند. در کل می‌توان گفت که مهندسی صنایع پلیمر شناخت، طراحی،‌ فرمولاسیون، آنالیز و بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی سه ماده عمده لاستیک،‌ پلاستیک و کامپوزیت است.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف مهندسی‌ پلیمر:
ریاضیات‌ عمومی‌، فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، کارگاه‌ عمومی‌، شیمی‌ آلی‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، موازنه‌ انرژی‌ و مواد، ترمودینامیک‌ مهندسی‌، شیمی‌ پلیمریزاسیون‌، انتقال‌ حرارت‌، مکانیک‌ سیالات‌، انتقال‌ جرم‌، عملیات‌ واحد، کنترل‌ فرآیندها، اقتصاد و طرح‌ مهندسی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌، ترمودینامیک‌ مهندسی‌، مکانیک‌ سیالات‌، انتقال‌ حرارت‌، موازنه‌ انرژی‌ و مواد، عملیات‌ واحد، سینتیک‌ و طرح‌ راکتور، کنترل‌ فرایندها، شیمی‌ فیزیک‌، انتقال‌ جرم‌، ریاضیات‌ مهندسی‌، روش‌های‌ اندازه‌گیری‌ کمیت‌های‌ مهندسی‌، شیمی‌ فیزیک‌ پلیمرها، شیمی‌ سینتیک‌ پلیمریزاسیون‌، وسائل‌ اندازه‌گیری‌ مشخصات‌ مولکولی‌ پلیمرها، روش‌های‌ اندازه‌گیری‌ مشخصات‌ پلیمرها، مهندسی‌ و کارگاه‌ پلاستیک‌، رئولوژی‌ پلیمرها، اصول‌ مهندسی‌ پلیمریزاسیون‌، خواص‌ فیزیکی‌ و مکانیکی‌ پلیمرها، تکنولوژی‌ و خواص‌ فیزیکی‌ الیاف‌، مهندسی‌ و کارگاه‌ الاستومر، تکنولوژی‌ و کارگاه‌ کامپوزیت‌ها، خواص‌ و کاربرد پلیمرهای‌ طبیعی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ صنایع‌ پلیمر :
رئولوژی‌ پلیمرها، مهندسی‌ الاستومر، مهندسی‌ پلاستیک‌، تکنولوژی‌ کامپوزیت‌ها، تکنولوژی‌ و خواص‌ فیزیکی‌ الیاف‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌.)
گرایش‌ تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌ :
امروزه 4 الی 5% از در آمد ناخالص دولت‌ها صرف خوردگی فلزات می‌شود. البته در ایران هنوز آماری در این مورد ارائه نشده است، اما "کمیته تحقیقات رنگ و خوردگی" که زیر نظر "شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران" دایر شده است، معتقد است که از دیر باز یکی از معضلات شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، مشکلات ناشی از خوردگی مخازن و لوله‌ها بوده است.بدون شک پاسخگوی این مشکل متخصصان رشته تکنولوژی و علوم رنگ هستند زیرا یک بخش مهم از دروس این رشته در مورد پوشش‌دهی (یکی از راه‌های مبارزه با خوردگی) است. در کل دروس‌ گرایش‌ در دوره‌ کارشناسی‌ به‌ دو بخش‌ تقسیم‌ می‌شود. یک‌ بخش‌ در مورد سنتز مواد رنگزا است‌ که‌ کاربرد آن‌ در صنعت‌ نساجی‌، چاپ‌ و چرم‌سازی‌ است و بخش‌ دوم‌ پوشش‌دهی‌ است‌ که‌ روی‌ سطوح‌ فلزی‌ یا غیرفلزی‌ مانند پلیمرها، چوب‌ یا بتن‌ استفاده‌ می‌گردد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌:
مهندسی‌ رزین‌های‌ صنعتی‌، تکنولوژی‌ تولید رنگ‌، شیمی‌ و تکنولوژی‌ مواد رنگزا، کنترل‌ رنگ‌، تکنولوژی‌ جوهرهای‌ چاپ‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ گرایش‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌.)
توانایی‌های‌ لازم :
واحدهای‌ کارگاه‌ و آزمایشگاه‌ در هر دو گرایش‌ مهندسی‌ پلیمر اهمیت‌ بسزایی‌ دارد. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید قوی‌ بوده‌ و تحمل‌ ساعت‌ها کار در آزمایشگاه‌ را داشته‌ باشد. دانشجوی‌ گرایش‌ تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌ نیز نباید حساس‌ باشد و باید‌ بوی‌ مواد شیمیایی‌ مختلف‌ را تحمل کند و بیماری‌ کوررنگی‌ نیز نداشته‌ باشد تا هنگام‌ ساخت‌ رنگ‌ دچار مشکل‌ نگردد. در کل‌ یک‌ دانشجوی‌ مهندسی‌ پلیمر لازم است شیمی‌ را بداند تا بتواند پلیمر را بفهمد. همچنین‌ این‌ رشته‌ مثل‌ همه‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ نیاز به‌ ریاضیات‌ قوی‌ دارد و بالاخره‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ بوده‌ و طریقه‌ استفاده‌ از رایانه‌ را نیز بداند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
امروزه‌ بیش‌ از 50% قطعات‌ خودروها از مواد پلیمری‌ ساخته‌ می‌شود. در صنایع‌ برق‌، الکترونیک‌ و مخابرات‌ نیز پلیمرهای‌ مصنوعی‌ به‌ عنوان‌ عایق‌های‌ الکتریکی‌ جایگاه‌ بسیار مهمی‌ دارند. در صنعت‌ پوشاک‌ نیز پلیمرها مؤثر هستند. در صنایع‌ حمل‌ و نقل‌، صنایع‌ نظامی‌، پزشکی‌، کشاورزی‌ و بسته‌بندی‌ کاربرد مواد پلیمری‌ بسیار گسترده‌ است‌. فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ پلیمر گرایش‌ تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌ نیز می‌توانند در کارخانجات‌ رنگ‌سازی‌ به‌ تولید رنگینه‌های‌ مصنوعی‌ بپردازند. از سوی دیگر امروزه‌ صنعت‌ پوشش‌دهی‌ بسیار گسترش‌ یافته‌ است‌ تا جایی‌ که‌ در کنار هر صنعت‌ مادر حتماً یک‌ صنعت‌ پوشش‌دهی‌ حضوری‌ فعال‌ دارد؛ از دگمه‌های‌ یک‌ پیراهن‌ و سگک‌ کفش‌ گرفته‌ تا دستگیره‌ درها، پوشش‌های‌ صنعتی‌ مثل‌ ضد خوردگی‌ و پوشش‌های‌ تزئینی‌. در حال حاضر در بسیاری‌ از شرکت‌ها یک‌ لیسانس‌ شیمی‌ کار یک‌ مهندس‌ پلیمر را انجام‌ می‌دهد اما هر شرکتی‌ که‌ یک‌ مهندسی‌ پلیمر استخدام‌ کرده‌ تازه‌ به‌ کارآیی‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ پی‌ برده‌ است‌.

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:41  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: سال 1807 وقتی نخستین کشتی بخار آمریکا بدون بادبان و پارو در جهت مخالف باد و جریان آب از رودخانه "هودسون" بالا رفت. کلیه ملوانان و دریانوردان که برای تماشای این چیز عجیب به ساحل رودخانه آمده بودند، دانستند که آنچه در برابر دیدگانشان در حال حرکت است،‌ بزودی جهان آنها را دگرگون خواهد کرد. آنها دانستند که دیگر ساخت و تعمیر یک کشتی، یک فن نیست بلکه یک علم است و هدایت و حفظ چنین کشتی‌ای نیازمند اطلاعات علمی دقیق و بسیاری می‌باشد و اکنون که نزدیک به دو قرن از آن زمان می‌گذرد ما با ناوهایی روبرو هستیم که گاه نزدیک به 340 متر طول و 80 متر عرض دارند. شهرهای شناوری که بدون شک ساخت، هدایت و مدیریت آنها دانش بسیاری را می‌طلبد. دانشی که نمی‌توان به تجربه و با گذر ایام فرا گرفت بلکه نیاز به تحصیلات کلاسیک و دانشگاهی دارد. نیازی که منجر به تولد رشته مهندسی دریا شده است.رشته مهندسی دریا در کشور ما نیز با این که نو پا است دارای اهمیت و جایگاه ویژه‌ای است چرا که کشور ما در حدود 2600 متر مرز آبی دارد که 2000 کیلومتر آن در جنوب کشور و به آب‌های آزاد دنیا متصل است. اهمیت این مرز آبی زمانی مشخص می‌شود که بدانیم از بین راه‌های حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی، حمل و نقل دریایی مقرون به صرفه‌تر است و به همین دلیل 90% صادرات غیرنفتی و تقریباً تمامی صادرات نفتی کشور به وسیله کشتی‌ها صورت می‌گیرد. همچنین توسعه ناوگان دریایی علاوه بر حمل و نقل کالاهای مورد نیاز کشور، عامل حضور کشور ما در بازار حمل و نقل بین‌المللی و کسب درآمدهای ارزی بیشتری می‌گردد. این رشته‌ دارای‌ سه‌ گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌، کشتی‌سازی‌ و دریانوردی‌ است‌.
گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌:
مهندسین‌ کشتی‌ به‌ عنوان‌ مدیر فنی‌ کشتی؛‌ مسؤول‌ تعمیر، نگهداری‌ و راه‌اندازی‌ موتور کشتی‌ هستند و به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ پس‌ از آموزش‌های‌ تئوری‌ یک‌ دوره‌ کارآموزی‌ را بر روی‌ کشتی‌های‌ اقیانوس‌پیما در خارج‌ از کشور می‌گذرانند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ دریا:
ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، محاسبات‌ عددی‌، فیزیک‌ مکانیک‌، فیزیک‌، شیمی‌ و خواص‌ مواد، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، رسمی‌ فنی‌، استاتیک‌، دینامیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، ترمودینامیک‌، مکانیک‌ سیالات‌، طراحی‌ اجزاء و ماشین‌، انتقال‌ حرارت‌، کنترل‌ اتوماتیک‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌:
شناخت‌ کشتی‌، الکترونیک‌ ارتباطات‌، آرشیتکت‌ کشتی‌، کمک‌های‌ اولیه‌، دریانوردی‌ و ملوانی‌، ماشین‌ دریایی‌، صافی‌های‌ فرعی‌، سیستم‌‌های انتقال‌ قدرت‌.
گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی:
‌کشتی‌سازی یک رشته بین‌رشته‌ای است زیرا در ساخت یک کشتی، تخصص‌های متعددی مانند مکانیک، عمران، برق، متالورژی و ... مورد نیاز است. در این میان‌ مهندس‌ کشتی‌ساز، مسؤولیت‌ طراحی‌، محاسبات مربوط به بدنه کشتی، ساخت‌ و نظارت‌ بر ساخت‌ کشتی‌ و تعمیرات‌ آن‌ را برعهده‌ دارد. در واقع هدف مهندسی کشتی‌سازی، طراحی کشتی‌ها به نحوی است که توانایی حمل مقدار معینی بار و مقاومت و حرکت در دریای متلاطم را داشته باشد و با سرعت معینی حرکت کند. گفتنی است که با به میدان آمدن کشتی‌های تندرو با بدنه‌های جدید و روش‌های جذب انرژی حاصل از جزر و مد امواج آب، افق‌های جدیدی را در این زمینه گشوده است.
دروس‌ تخصصی‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی‌:
تکنولوژی‌ کشتی‌، تحلیل‌ سازه‌ها، آرشیتکت‌ کشتی‌ (استاتیک‌)، آرشیتکت‌ کشتی‌ (مکانیک‌)، ماشین‌های‌ محرکه‌، مهندسی‌ دریا، فیزیک‌ موج‌، علم‌ مواد و شناخت‌ فلزات‌، ریاضیات‌ مهندسی‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این گرایش‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ یا کارگاه‌ است‌.)
گرایش‌ دریانوردی‌:
هدایت‌ و رهبری‌ کشتی‌ و مدیریت‌ نیروی‌ انسانی‌ شاغل‌ بر کشتی‌ وظیفه‌ یک‌ مهندس‌ دریانوردی‌ است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ استادان رشته‌ مهندسی‌ دریا معتقدند که‌ این‌ رشته‌ را نباید یکی‌ از گرایش‌های‌ مهندسی‌ دریا به‌ شمار آورد چرا که‌ یک‌ مهندس‌ دریا به‌ عنوان‌ کاپیتان‌ کشتی‌ مسؤولیت‌ راهبری‌ و مدیریت‌ کشتی‌ را برعهده‌ دارد و حرفه‌اش‌ یک‌ کار فنی‌ یا مهندسی‌ نیست‌. دانشجویان‌ دریانوردی‌ با این‌ که‌ تاحدودی‌ مسایل‌ فنی‌ را می‌خوانند ولی‌ مقدار قابل‌ توجهی‌ از درس‌هایشان‌ ارتباطی‌ با مسایل‌ فنی‌ ندارد. برای‌ مثال‌ مطالعه‌ آب‌ و هوا، جغرافیا و چگونگی‌ یافتن‌ مسیرها از جمله‌ درس‌های‌ این‌ گرایش‌ است‌ که‌ ارتباطی‌ با دروس‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ ندارد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
یک‌ مهندس‌ کشتی‌ یا دریانوردی‌ به‌ دلیل‌ سفرهای‌ دریایی‌ گاه‌ ماه‌ها در کنار خانواده‌اش‌ نیست‌. همچنین‌ یک‌ مهندس‌ کشتی‌سازی‌ نیز باید خود را برای‌ محیط‌های‌ ساحلی‌ تطبیق‌ بدهد. به‌ همین‌ دلیل‌ قبل‌ از پذیرش‌ نهایی‌ در رشته‌های‌ فوق‌ از دانشجویان‌ این‌ گرایش‌ آزمایشات‌ پزشکی‌ کامل‌ به‌ عمل‌ می‌آید که‌ در این‌ میان‌ سلامت‌ دانشجویان‌ دریانوردی‌ بطور دقیق‌ سنجیده‌ می‌شود چون‌ این‌ دسته‌ از دانشجویان‌ نباید ناتوانی‌هایی‌ نظیر کوررنگی‌ داشته‌ باشند. از نظر علمی‌ نیز دانشجویان‌ مهندسی‌ دریا در هر سه‌ گرایش‌ باید در دروس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ بوده‌ و به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشند. گفتنی‌ است‌ داوطلبان‌ دختر از میان‌ گرایش‌های‌ مهندسی‌ دریا تنها می‌توانند گرایش‌ مهندس‌ کشتی‌سازی‌ را انتخاب‌ نمایند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
دانشجویان‌ مهندسی‌ کشتی‌ بنا بر سفارش‌ ارگان‌های‌ خاصی‌ همچون‌ "شرکت‌ کشتیرانی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌" پذیرفته‌ می‌شوند و از همان‌ ابتدا بورسیه‌ نهادهای‌ دریایی‌ می‌باشند و در نتیجه‌ آینده‌ شغلی‌ آنها تضمین‌ است‌. در مورد موقعیت‌ شغلی‌ فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی‌ نیز باید گفت‌ تنها اگر کارخانه‌ کشتی‌سازی‌ "صدرا" در بوشهر با تمام‌ ظرفیت‌ خود راه‌اندازی‌ شود، نیاز به‌ 300 الی‌ 400 فارغ‌التحصیل‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی‌ دارد. کارخانه‌ "نکا" در شمال‌ و "اروندان‌" در خلیج‌فارس‌ نیز از دیگر کارخانه‌های‌ مهم‌ کشتی‌سازی‌ ایران‌ هستند. علاوه‌ بر کارخانه‌های‌ فوق‌ مهندس‌ کشتی‌ساز می‌تواند در سازمان‌ بنادر و کشتی‌رانی‌، وظیفه‌ ساخت‌ سکوهای‌ شناور را برعهده‌ گرفته‌ یا به‌ عنوان‌ مهندس‌ ناظر بر حـُسن‌ اجرای‌ طرح‌های‌ اجرایی‌ نظارت‌ کند و بالاخره‌ در صنایع‌ دریایی‌ به‌ کارهای‌ تحقیقاتی‌ بپردازد. فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ دریانوردی‌ نیز بورسیه‌ ارگان‌های‌ دریایی‌ کشور هستند و پس‌ از آنکه‌ بر روی‌ آب‌های‌ خارج‌ از کشور دوره‌ کارآموزی‌ خود را گذراندند، در ناوگان‌ ارگان‌ بورس‌دهنده‌ مثل‌ "کشتیرانی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌" و "شرکت‌ ملی‌ نفت‌کش‌" مشغول‌ به‌ کار می‌شوند.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:40  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: 480سال قبل از میلاد وقتی ارتش خشایار‌شاه با هزاران تیرانداز و کمان‌دار بسیار ماهر به یونان حمله کرد، هیچ‌کس فکر نمی‌کرد ارتش ایران که در جنگ ترموپیل بر یونانی‌ها پیروز شده و مصریان و قوم آشور را شکست داده بود، در سالامین با شکست مواجه شود. دلیل این امر در آن زمان آن بود که ارتش ایران با همه عظمت و قدرتش و در اختیار داشتن سربازان ماهر، از انضباط کافی برخوردار نبود و به خوبی ارتش کوچک یونان ساماندهی نشده بود.در واقع حتی 2500 سال پیش نیز سازماندهی و برنامه‌ریزی حرف اول را در جنگ می‌زد. این مسأله امروزه که جنگ‌ پیچیده‌تر و ابزارآلات جنگی پیشرفته‌تر شده است،‌ اهمیت بیشتری دارد و بدون شک ارتش هیچ کشوری نمی‌تواند بدون ساماندهی و برنامه‌ریزی لازم،‌ امنیت مرزهای کشور را تضمین کند؛ کاری که نیازبه اطلاعاتی جامع و دانش گسترده در زمینه‌های مختلف دارد. رشته مهندسی سیستم که در دانشگاه افسری امام علی(ع) وابسته به نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران ارائه می‌شود برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز در همین زمینه می‌باشد. متخصصان‌این رشته‌ مسائلی‌ از قبیل‌ برنامه‌ریزی‌، سازماندهی‌، کنترل‌ و هماهنگی‌ فعالیت‌ها را در راستای‌ استفاده‌ بهینه‌ و مؤثر از منابع‌ انسانی‌، تجهیزات‌ و تکنولوژی‌ فرا می‌گیرند و در نهایت‌ به‌ عنوان‌ فرمانده‌ رسته‌های‌ مختلف‌ به‌ کار گمارده‌ می‌شوند؛ یعنی‌ فرمانده‌ یا رئیس‌ بخش‌ کامپیوتر، بخش‌ الکترونیک‌، بخش‌ موشکی‌، بخش‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ پیشرفته‌ پرنده‌ می‌شوند. چرا که‌ امروزه‌ نحوه‌ مبارزه‌ با قدیم‌ تفاوت‌ کرده‌ است‌ و مخابرات‌، الکترونیک‌، لیزر، ماهواره‌ و کنترل‌ سیستم‌ها حرف‌ اول‌ را در مبارزه‌ می‌زنند و طبیعی‌ است‌ که‌ رهبران‌ و فرماندهان‌ ارتش‌ ما نیز باید به‌ تکنولوژی‌ روز مجهز شوند. رشته‌ مهندسی‌ سیستم‌ در راستای‌ همین‌ هدف‌ طراحی‌ شده‌ است‌؛ یعنی‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ در نهایت‌ در‌ رسته‌های‌ رزمی‌ شامل‌ رسته‌ پیاده‌، رسته‌ توپخانه‌ و موشک‌ها، رسته‌ زرهی‌ و رسته‌ مهندسی‌ رزمی‌ فرمانده می‌شوند.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ رشته‌ مهندسی‌ سیستم‌ باید در دروس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشد تا بتواند فرماندهی‌ رسته‌های‌ مختلف‌ نظامی‌ را بر عهده‌ گرفته‌ و به خوبی‌ انجام‌ وظیفه‌ کند. برای‌ مثال‌ فرمانده‌ توپخانه‌ باید از دانش‌ ریاضی‌ خوبی‌ بهره‌مند باشد تا بتواند محاسبات‌ پیچیده‌ ریاضی‌ و معادلات‌ بالستیکی‌ را انجام‌ دهد. گفتنی‌ است‌ که‌ دانشجویان‌ رشته‌ مهندسی‌ سیستم‌ تنها از میان‌ داوطلبان‌ مرد مسلمان‌ (شیعه‌ یا سنی‌) گروه‌ آموزشی‌ علوم‌ ریاضی‌ و فنی‌ و علوم‌ تجربی‌ انتخاب‌ می‌شوند. این‌ افراد باید رشته‌ مهندسی‌ سیستم‌ را در یکی‌ از اولویت‌های‌ 1 تا 30 فرم‌ انتخاب‌ رشته‌ تحصیلی‌ خود انتخاب‌ کنند. در غیر این‌صورت‌ کد رشته‌ مذکور که‌ بعد از اولویت‌ سی‌ام‌ انتخاب‌ شده‌ باشد، حذف‌ خواهد شد. همچنین‌ این‌ افراد علاوه‌ بر موفقیت‌ در آزمون‌ سراسری‌ باید در معاینات‌ پزشکی‌ این‌ دانشگاه‌ پذیرفته‌ شوند؛ یعنی‌ قد آنها باید حداقل‌ 170 سانتی‌متر و دید آنها 8 از 10 باشد و ناراحتی‌ قلبی‌، مغزی‌، ضایعه‌ عضوی‌، کور رنگی‌ و در کل‌ آزردگی‌های‌ جسمی‌ و روحی‌ نداشته‌ باشند. و در نهایت‌ باید در مصاحبه‌ عقیدتی‌ و حفاظتی‌ این‌ دانشگاه‌ که‌ به‌ صورت‌ کتبی‌ و حضوری‌ برگزار می‌شود و در آن‌ از اطلاعات‌ عمومی‌ اسلامی‌، مسائل‌ سیاسی‌ و اجتماعی‌، میزان پایبندی‌ به‌ اسلام‌ و علاقه‌مندی‌ به‌ شغل‌ نظامی‌گری‌ سؤال‌ می‌شود، پذیرفته‌ شوند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
یکی‌ از مهمترین‌ دغدغه‌های‌ هر جوانی‌، پیدا کردن‌ موقعیت‌ شغلی‌ مناسب‌ است‌ این‌ مسأله‌ حتی‌ برای‌ قشر تحصیل‌ کرده‌ جامعه‌ نیز مطرح‌ می‌باشد از همین‌ رو ورود به‌ رشته‌ای‌ که‌ آینده‌ شغلی‌ آن‌ تضمین‌ شده‌ باشد، از اهمیت‌ بسیاری‌ برخوردار است‌. رشته‌ مهندسی‌ سیستم‌ یکی‌ از همین‌ رشته‌ها است‌. زیرا دانشجویان‌ آن‌ با درجه‌ ستوان‌ دومی‌ فارغ‌التحصیل‌ می‌شوند و به‌ استخدام‌ ارتش‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ درمی‌آیند و با گذراندن‌ دوره‌های‌ حین‌ خدمت‌ به‌ ترتیب‌ سلسله‌ مراتب‌ فرماندهی‌ را طی‌ می‌کنند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
ریاضی‌ عمومی‌ ، ریاضی‌ مهندسی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، فیزیک‌ ، مبانی‌ رایانه‌ و آشنایی‌ با سیستم‌ عامل‌ ، شیمی‌ عمومی‌، روانشناسی‌ عمومی‌، مبانی‌ جامعه‌شناسی‌، اقتصاد عمومی‌.
دروس‌ اصلی‌ :
مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌ ، تحقیق‌ در عملیات‌ ، مهمات‌ و شیمی‌ مواد منفجره‌، مهندسی‌ ماشین‌، آمار و احتمالات‌، اصول‌ حسابداری‌ و هزینه‌یابی‌، رایانه‌ و برنامه‌نویسی‌، حقوق‌ اساسی‌ ، مدیریت‌ منابع‌ انسانی‌، اصول‌ مدیریت‌ و سازمان‌، رفتار سازمانی‌، روش‌ تحقیق‌، تئوری‌ و آنالیز تصمیم‌گیری‌.
دروس‌ تخصصی‌ :
مهندسی‌ سلاح‌ و بالستیک‌، سیستم‌های‌ صف‌ و ستاد، تجزیه‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها، استحکامات‌ و مهندسی‌ رزمی‌، اصول‌ نگهداری‌ و تعمیرات‌ ، طرح‌ سیستم‌های‌ اطلاعاتی‌ و کنترل‌ مدیریت‌ ، نقشه‌ خوانی‌ ، نقشه‌برداری‌، اصول‌ و قواعد اساسی‌ رزم‌، جغرافیای‌ نظامی‌ ایران‌ و کشورهای‌ همجوار، زبان‌ تخصصی‌ ، پروژه‌، کارآموزی‌.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:40  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: در سال 1400 هجری شمسی، جمعیت کشور ما به 120 میلیون نفر خواهد رسید که 80 درصد این 120 میلیون نفر در شهرها ساکن می‌شوند. یعنی کمتر از 20 سال دیگر کشور ایران حدود 96 میلیون شهرنشین خواهد داشت. حال سؤال اینجاست که آیا برای اسکان و فراهم نمودن امکانات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این 96 میلیون نفر برنامه‌ریزی کرده‌ایم؟ در حال حاضر چطور؟ آیا شهرهای ما از حداقل استانداردهای جهان برخوردارند؟ به راستی چه افرادی می‌توانند طرحی جامع برای شهرها و شهرک‌ها ارائه دهند و در آرامش روحی و جسمی شهرنشینان نقش مؤثری داشته باشند؟ بدون شک چنین کاری از عهده متخصصان یک رشته برنمی‌آید، بلکه برای ساماندهی یک شهر نیاز به همکاری و همفکری اقتصاددانان، جامعه‌شناسان، معماران، مهندسین عمران، جغرافی‌دانان و کارشناسان رشته‌های متعدد دیگر است.در این میان متخصص شهرسازی به عنوان سیاستگذار و مدیر متخصص ، نقش بسیار مهمی را بر عهده دارد. متخصص شهرسازی فردی است که می‌تواند در زمنیه طراحی شهری یا برنامه‌ریزی شهری فعالیت کرده و عامل توسعه شهری شود. دانش شهرسازی‌ به‌ بررسی‌ کلیه‌ تحولات‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌، سیاسی‌ و فیزیکی‌ یک‌ شهر می‌پردازد و تلاش‌ می‌کند که‌ روابط‌ موجود در یک‌ شهر را در قالب‌ یک‌ نظام‌ هماهنگ‌، مدیریت‌ و سازماندهی‌ کند و متخصص‌ شهرسازی‌ نیز کسی‌ است‌ که‌ با مطالعه‌ و بررسی‌ روابط‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌، سیاسی‌ و فرهنگی‌ حاکم‌ در شهر، برنامه‌ای‌ بسامان‌ و مطبوع‌ برای‌ یک‌ شهر ارائه‌ می‌دهد. برنامه‌ای‌ که‌ تصویرگر سیمای‌ شهر در آینده‌ است‌.
در این‌ رشته‌ حداقل‌ 6 محور اصلی‌ وجود دارد که‌ در برنامه‌ریزی‌ و طراحی‌ شهر سرنوشت‌ ساز است‌. این‌ 6 محور عبارتند از:0
ـ برنامه‌ریزی‌ شهری‌ که‌ عمدتاً بر روی‌ کاربری‌ اراضی‌ متمرکز است‌؛ یعنی بررسی‌ می‌کند که‌ ما چگونه‌ فضا و پهنه‌ شهر را به‌ فعالیت‌های‌ مختلف‌ اعم‌ از صنعتی‌، تجاری‌ و مسکونی‌ اختصاص‌ دهیم‌. ـ برنامه‌ریزی‌ حمل‌ و نقل‌ ـ برنامه‌ریزی‌ اقتصادی‌ و اجتماعی‌؛ چون‌ در شهر تنها موضوع‌ مورد بررسی‌ فیزیک‌ شهر نیست‌ بلکه‌ مسأله‌ مهم‌، جامعه‌ شهری‌ و انسان‌هایی‌ هستند که‌ در این‌ محیط‌ زندگی‌ می‌کنند. به‌ عبارت‌ دیگر برای‌ اقشار مختلف‌ که‌ امکانات‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌ و فرهنگی‌ دارند یا برای‌ اقوام‌ مختلفی‌ که‌ در مکان‌های‌ مختلف‌ یک‌ شهر زندگی‌ می‌کنند، باید برنامه‌ریزی‌ شود. ـ برنامه‌ریزی‌ شبکه‌های‌ زیرساختی‌ مثل‌ آب‌، برق‌ و تلفن‌ ـ برنامه‌ریزی‌ محیط‌ زیست‌ که‌ به‌ بررسی‌ خطرات‌ محیط‌ زیست‌ مثل‌ سیل‌ و زلزله‌ می‌پردازد و برای‌ مقابله‌ با این‌ سوانح‌ برنامه‌ریزی‌ می‌کند و تأثیرات‌ سوئی‌ را که‌ انسان‌ بر محیط‌ زیست‌ می‌گذارد مطالعه‌ می‌کند. ـ طراحی‌ شهری‌ که‌ به‌ طراحی‌ سه‌بعدی‌ شهر پرداخته‌ و محور توجه‌ آن‌ مناسبات‌ انسان‌ با محیط‌ فیزیکی‌ خود است‌. در واقع‌ در طراحی‌ شهری‌ انسان‌ با تمام‌ خصوصیات‌ جسمی‌، روحی‌ و معنویش‌ مطرح‌ است‌ و هدف‌ آن‌ نیز ارتقای‌ کیفیت‌ شهر می‌باشد.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید با طراحی‌ و مفاهیم‌ هنری‌ مثل‌ روانشناسی‌ رنگ‌ها آشنا باشد و در عین‌ حال‌ به‌ مفاهیم‌ تکنیکی‌ و اصول‌ فنی‌ کار مثل‌ نقشه‌برداری‌، رسم‌ فنی‌، پرسپکتیو، هندسه‌ فضایی‌، مدلسازی‌، ریاضی‌ و مسائل‌ انسانی‌ و اجتماعی‌ مثل‌ مبانی‌ جامعه‌شناسی‌ علاقه‌مندباشد. و بداند که‌ در طی‌ تحصیل‌ باید کارهای‌ تحقیقاتی‌ و عملی‌ بسیاری‌ انجام‌ دهد. در ضمن‌ رشته‌ شهرسازی‌ نیاز به‌ مطالعه‌ زیاد، کارهای‌ فیزیکی‌ گسترده‌ و برداشت‌های‌ میدانی‌ بسیاری‌ دارد به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجو باید وقت‌ زیادی‌ را به‌ آن‌ اختصاص‌ دهد. همچنین‌ باید قدرت‌ تحلیل‌ بالایی‌ داشته‌ و در طراحی‌ زبردست‌ باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
کشور ما برای‌ توسعه‌ شهری‌ و منطقه‌ای‌ نیاز به‌ 50 هزار برنامه‌ریز شهری‌ و منطقه‌ای‌ دارد؛ یعنی اگر ما بخواهیم‌ به‌ قافله‌ توسعه‌ جهانی‌ نزدیک‌ شویم‌ باید بحث‌ برنامه‌ریزی‌ را باور داشته‌ و در این‌ زمینه‌ سرمایه‌گذاری‌ نماییم‌ تا بتوانیم‌ مثل‌ کشور کره‌ با استفاده‌ از منابع‌ برنامه‌ریزی‌، عقب‌ماندگی‌ خود را جبران‌ کنیم‌. اما متأسفانه‌ در حال‌ حاضر توانایی‌های‌ متخصصان‌ این‌ رشته‌ در فرهنگ‌ عمومی‌ جامعه‌ شناخته‌ شده‌ نیست‌ و مسؤولان‌ بین‌ معماری‌ و شهرسازی‌ تمایزی‌ قائل‌ نمی‌شوند. در حالی‌ که‌ دانش‌ معماران‌ در حد بنا است‌ و آنها در مقیاس‌ کلان‌ مداخله‌ نمی‌کنند؛ یعنی‌ یک‌ شهر یا یک‌ منطقه‌ را با تمامی‌ ویژگی‌ها و خصوصیات‌ اجتماعی‌، انسانی‌، اقتصادی‌، فرهنگی‌ و فیزیکی‌ آن‌ مطالعه‌ نمی‌کنند و به‌ همین‌ دلیل‌ نمی‌توانند در برنامه‌ریزی‌ یا طراحی‌ شهری‌ موفق‌ باشند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ پایه‌:
درآمدی‌ بر شهرشناسی‌، مبانی‌ جامعه‌شناسی‌، درک‌ و بیان‌ محیط‌ شهری‌، مبانی‌ جغرافیا، مبانی‌ اقتصاد، بوم‌شناسی‌ طبیعی‌ و انسانی‌، کاربرد ریاضیات‌ در شهرسازی‌، کارگاه‌ بیان‌ تصویری‌، کاربرد هندسه‌ در شهرسازی‌ ، زبان‌ تخصصی‌ .
دروس‌ اصلی‌ :
کاربرد نقشه‌برداری‌، کاربرد رایانه‌ در شهرسازی‌، تاریخ‌ و فرهنگ‌ شهرنشینی‌ جهان‌، تاریخ‌ و فرهنگ‌ شهرنشینی‌ ایران‌، آشنایی‌ با مبانی‌ معماری‌ وساختمان‌، مبانی‌ مهندسی‌ شبکه‌ حمل‌ و نقل‌، کارگاه‌ مهندسی‌ شبکه‌ حمل‌ و نقل‌‌، مبانی‌ مهندسی‌ تأسیسات‌ شهری‌، کارگاه‌ مهندسی‌ تأسیسات‌ شهری‌، طراحی‌ و کاربرد نظام‌ اطلاعات‌ ، آمار و روش‌های‌ کمی‌ در شهرسازی‌ ، آشنایی‌ با مصالح‌ و ساخت‌ ، جغرافیای‌ شهری‌ ، جامعه‌شناسی‌ شهری‌ ، اقتصاد شهری‌ ، کارگاه‌ مطالعات‌ شهری‌، حقوق‌ و قوانین‌ شهری‌.
دروس‌ تخصصی‌:
مبانی‌ و روش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ شهری‌ ، مبانی‌ و روش‌های‌ طراحی‌ شهری‌ ، کارگاه‌ برنامه‌ریزی‌ شهری‌ (کاربری‌ زمین‌)، کارگاه‌ طراحی‌ شهری‌، مبانی‌ و روش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ مسکن‌ ، کارگاه‌ برنامه‌ریزی‌ مسکن‌، مدیریت‌ و سازمان‌ اجرایی‌ شهری‌ ، کارگاه‌ طرح‌های‌ اجرایی‌ ، شناخت‌ فضاهای‌ شهری‌ ایران‌ ، روش‌ تحقیق‌ در شهرسازی‌ ، کارگاه‌ آماده‌ سازی‌ زمین‌، کارگاه‌ برداشت‌ کاربری‌ ، طرح‌ نهایی‌.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:39  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: آیا تصور می‌کنید که مهندسی شیمی؛ یعنی حفظ فرمول‌های ریز و درشت و کار در آزمایشگاه‌های شیمی؟ آیا فکر می‌کنید که دانشجویان این رشته باید شیفته علم شیمی باشند؟ اصلاً هیچ فکر کرده‌اید که چرا فقط داوطلبان گروه ریاضی و فنی می‌توانند وارد این رشته شوند؟ آیا می‌دانید که مهندسی شیمی زائیده ضرورت و نیاز صنعت مکانیک، الکترونیک و عمران است؟ برای مثال به مرور زمان صنعت به مهندس مکانیکی احتیاج پیدا کرد که از تحولات و فرآیند‌های شیمیایی اطلاع داشته باشد و بتواند دستگاه‌هایی را طراحی کند که در آنها فرآیندهای شیمیایی اتفاق می‌افتد.در نتیجه شروع به تربیت مهندسین مکانیکی کرد که بیش از معمول تحصیل کردگان این رشته از علم شیمی مطلع باشند. و این دسته از متخصصان،‌ همان مهندسین شیمی هستند.این رشته‌ با 9 گرایش‌ صنایع‌ غذایی‌، صنایع‌ شیمیایی‌ معدنی‌، صنایع‌ گاز، صنایع‌ پتروشیمی‌، صنایع‌ پلیمر، صنایع پالایش، طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌، بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ و شیمیایی‌ سلولزی‌؛ یکی‌ از رشته‌های‌ گسترده‌ دانشگاهی‌ است‌. البته‌ در دوره‌ کارشناسی‌ هر یک‌ از گرایش‌های‌ فوق‌، تنها 12 یا 13 واحد تخصصی‌ دارند و بیشتر واحدهایشان‌ مشترک‌ است‌. گرایش‌ صنایع‌ شیمیایی‌ معدنی‌ اکتشاف‌ و استخراج‌ مواد معدنی‌ به‌ رشته‌ معدن‌ باز می‌گردد، اما فرآورده‌های‌ مواد معدنی‌ در حیطه‌ مهندسی‌ شیمی‌ گرایش‌ شیمیایی‌ معدنی‌ قرار دارد. هر کارخانه‌ تولید مواد غیرآلی‌ مثل‌ سیمان‌، گچ‌، شیشه‌ نسوز و دیرگداز دارای‌ یک‌ فرآیند است‌؛ یعنی‌ از زمانی‌ که‌ مواد اولیه‌ وارد کارخانه‌ می‌شود تا زمانی‌ که‌ محصول‌ خارج‌ می‌گردد، فرآیندی‌ روی‌ آن‌ انجام‌ می‌گیرد که‌ طراحی‌ این‌ فرآیند برعهده‌ مهندس‌ شیمی‌ صنایع‌ شیمیایی‌ معدنی‌ است. همچنین‌ تولید هر ماده‌ معدنی‌ مثل‌ کودهای‌ شیمیایی‌ معدنی‌، حشره‌کش‌ها، نمک‌ها، رنگ‌های‌ معدنی‌ و حتی‌ لعاب‌ روی‌ کاشی‌ها در حیطه‌ کار مهندس‌ شیمی‌ این‌ گرایش‌ قرار دارد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ شیمی‌ :
ریاضیات‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیک‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ترمودینامیک‌، موازنه‌ انرژی‌ و مواد، ریاضیات‌ مهندسی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، برنامه‌نویسی‌ و شناخت‌ کامپیوتر، شیمی‌ آلی‌، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌، مکانیک‌ سیالات‌، انتقال‌ حرارت‌، شیمی‌ تجزیه‌، شیمی‌ فیزیک‌، انتقال‌ جرم‌، عملیات‌ واحد ، کنترل‌ فرآیندها، طرح‌ و اقتصاد مهندسی‌، کاربرد ریاضیات‌ در مهندسی‌ شیمی‌، کارگاه‌، پروژه‌ یا طراحی‌ پروژه‌. (بسیاری‌ از دروس‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است‌.)
دروس تخصصی گرایش صنایع شیمیایی معدنی :
مهندسی احتراق، صنایع شیمیایی معدنی، عملیات واحد صنعتی مکانیکی.
گرایش‌ صنایع‌ پتروشیمی‌ :
وظیفه‌ مهندسی‌ پتروشیمی،‌ طراحی‌ دستگاه‌ها و فرآیند تولید مواد مختلف‌ از جمله‌ کودهای‌ شیمیایی‌، شوینده‌ها، فرآورده‌های‌ پلیمری‌ (مواد اولیه‌ پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها و الیاف‌ مصنوعی‌) و مواد شیمیایی‌ (اسیدها، حلال‌ها) از نفت‌ و برش‌های‌ نفتی‌ است‌. دروس‌ تخصصی‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ بیشتر در مورد کاتالیزورهای‌ صنعتی‌ است‌ که‌ در رآکتورها به‌ کار می‌رود.
دروس تخصصی گرایش صنایع پتروشیمی :
فرآیندهای پتروشیمی، مقدمات و پالایش، مبانی و تکنولوژی پلیمر
گرایش‌ صنایع‌ گاز :
عمق‌ چاهی‌ که‌ برای‌ استخراج‌ گاز زده‌ می‌شود، قطر لوله‌ای‌ که‌ گاز را از چاه‌ به‌ پالایشگاه‌ یا از پالایشگاه‌ به‌ شبکه‌های‌ شهری‌ منتقل‌ می‌کند، نحوه‌ انتقال‌ گاز از چاه‌ به‌ پالایشگاه‌، نحوه‌ گرفتن‌ گاز
CO2 از این‌ ماده‌ (برای‌ جلوگیری‌ از خورده‌ شدن‌ لوله‌ها)، نحوه‌ شیرین‌ کردن‌ گاز ترش ( گاز اولیه‌ای که از چاه استخراج می‌شود و قابل مصارف شهری و ... نیست) همه‌ در حیطه‌ فعالیت‌ یک‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ گاز قرار دارد.
دروس تخصصی گرایش صنایع گاز :
انتقال و توزیع گاز، فرآیند گاز، مهندسی احتراق
گرایش‌ صنایع‌ پلیمر:
این‌ گرایش‌ تا سال‌ 1362 یکی‌ از گرایش‌های‌ مهندسی‌ شیمی‌ بود، اما در حال‌ حاضر به‌ عنوان‌ یک‌ رشته‌ مستقل‌ با دو گرایش‌ صنایع‌ پلیمری‌ و تکنولوژی‌ و علوم‌ رنگ‌ در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش‌ عالی‌ ارائه‌ می‌شود. البته‌ هنوز در تعداد محدودی‌ از دانشگاه‌های‌ کشور، مهندسی‌ پلیمر یکی‌ از گرایش‌های‌ مهندسی‌ شیمی‌ است‌ و دانشجویان‌ این‌ گرایش‌ نهایتاً در یکی‌ از زمینه‌های‌ پلیمر مثل‌ فرایند شکل‌دهی‌ پلیمر یا طراحی‌ واحدهای‌ صنعتی‌ تولید پلیمر تبحر پیدا می‌کنند.
گرایش‌ شیمیایی‌ سلولزی‌ :
یک‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ شیمیایی‌ سلولزی‌ در زمینه‌ تبدیل‌ چوب‌ به‌ کاغذ تخصص‌ دارد. به‌ همین‌ دلیل‌ نیز محل‌ تحصیل‌ دانشجویان‌ این‌ رشته‌ در دانشکده‌ فنی‌ پردیس 3 واقع‌ در استان‌ گیلان‌ ـ رضوان‌شهر (چوکا) می‌باشد. قسمت‌ عمده‌ چوب‌ از سلولز تشکیل‌ شده‌ است‌. همچنین‌ ضایعات‌ کشاورزی‌ مثل‌ پوست‌ برنج‌، سبوس‌ برنج‌ و ضایعات‌ برگ‌ درختان‌ دارای‌ مقادیر قابل‌ توجهی‌ سلولز است‌ که‌ این‌ ضایعات‌ در بسیاری‌ از نقاط‌ به‌ عنوان‌ یک‌ عنصر مزاحم‌ سوزانده‌ شده‌ و باعث‌ آلودگی‌ محیط‌ زیست‌ می‌شود. اما امروزه‌ در کشورهای‌ دیگر از همین‌ ضایعات‌ برای‌ تولید یک‌ نوع‌ سوخت‌ به‌ نام‌ "اتانول‌" که‌ در ترکیب‌ با بنزین‌، سوخت‌ بسیار خوبی‌ است‌؛ استفاده‌ می‌شود. و در این‌ فرآیند مهندسین‌ شیمیایی‌ سلولزی‌ نقش‌ بسیار مهمی‌ را برعهده‌ دارند.
گرایش‌ صنایع‌ غذایی :
یکی‌ از کاربردهای‌ مهندسی‌ شیمی‌ در تولید مواد غذایی‌ و بخش‌های‌ صنایع‌ غذایی‌ مانند میکروبیولوژی‌ غذا، شیمی‌ غذا و کنترل‌ کیفی‌ صنایع‌ غذایی‌ است‌. برای‌ مثال‌ در سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌ها، مواد غذایی‌ بیشتر به‌ حالت‌ کنسرو وجود دارد که‌ تهیه‌ این‌ کنسروها با حفظ‌ اصول‌ ایمنی‌ و بهداشتی‌ نیاز به‌ یکسری‌ محاسبات‌ دارد که‌ این‌ محاسبات‌ توسط‌ یک‌ مهندس‌ شیمی‌ صنایع‌ غذایی‌ انجام‌ می‌گیرد. همچنین‌ طراحی‌ دستگاه‌هایی‌ که‌ فرآیند خشک‌ کردن‌ را انجام‌ می‌دهند مثل‌ غذاهای‌ بچه‌ که‌ به‌ صورت‌ پودر تهیه‌ می‌شود و طراحی‌ دستگاه‌های‌ استریلیزه‌، پاستوریزه‌ و منجمدکننده‌ برعهده‌ متخصصین‌ همین‌ رشته‌ است.
دروس تخصصی گرایش صنایع غذایی :
میکروبیولوژی عمومی، شیمی مواد غذایی، میکروبیولوژی مواد غذایی، صنایع غذایی، بیوشیمی مواد غذایی، تغذیه وبهداشت
گرایش‌ پالایش‌ :
گرایش‌ پالایش‌ به‌ طراحی‌ پالایشگاه‌ها باز می‌گردد. یعنی‌ دانشجوی‌ این‌ گرایش‌، شیوه‌ طراحی‌ دستگاه‌هایی‌ مثل‌ برج‌های‌ تقطیر، دستگاه‌های‌ جداکننده‌ مایعات‌ از مایعات‌ و گازها از مایعات‌ را می‌آموزد؛ دستگاه‌هایی‌ که‌ مشتقات‌ ئیدروکربنی‌ مثل‌ بنزین‌ و گازوئیل‌ و مواد سنگین‌تر مثل‌ قیر و شوینده‌ها را از نفت‌ خام‌ جدا ساخته‌ و به‌ دست‌ می‌آورد.
دروس تخصصی گرایش پالایش :
مهندسی احتراق، مهندسی پالایش، فرآیندهای پالایش
گرایش‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ :
مهندس‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ مهندسی‌ است‌ که‌ راه‌ها و روش‌های‌ بهره‌برداری‌ بهینه‌ از مخازن‌ نفت‌ را ارائه‌ می‌دهد. در واقع‌ یک‌ مهندس‌ بهره‌برداری‌ از نفت‌ با توجه‌ به‌ نوع‌ مخزن‌ نفت‌ تعیین‌ می‌کند که‌ به‌ یاری‌ کدام‌ یک‌ از روش‌های‌ موجود؛ تزریق‌ گاز، تزریق‌ آب‌، تزریق‌ مواد پلیمری‌ یا ازدیاد حرارت‌ می‌توان‌ نفت‌ را راحتتر و مقرون‌ به‌ صرفه‌تر بهره‌برداری‌ کرد. امروزه‌ اکثر مخازن‌ نفت‌ کشور ما دچار افت‌ فشار شده‌اند. به‌ همین‌ دلیل‌ نفت‌ به‌ صورت‌ طبیعی‌ به‌ سطح‌ زمین‌ نمی‌رسد و در نتیجه‌ حضور مهندسین‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌، یک‌ ضرورت‌ اجتناب‌ناپذیر است‌.
دروس تخصصی گرایش بهره‌برداری از منابع نفت :
مهندسی مخازن هیدروکربوری، ازدیاد برداشت، حفاری و تولید، شبیه‌سازی مخازن نفتی، خواص ترمودینامیکی سیالات نفتی.
گرایش‌ طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌:
فرآیند یعنی‌ عملکرد یا روش‌ و طریقی‌ که‌ بتوان‌ به‌ یاری‌ آن‌ ماده‌ای‌ را از حالتی‌ به‌ حالت‌ دیگر تغییر شکل‌ داد و منظور از مهندس‌ طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌ یعنی‌ فردی‌ که‌ روش‌ این‌ تغییر و تحول‌ را طراحی‌ کند. چون‌ برای‌ تبدیل‌ یک‌ ماده‌ از حالت‌ اولیه‌ به‌ حالتی‌ خاص‌ لازم‌ است‌ که‌ دستگاه‌هایی‌ طراحی‌ شده‌ و محاسباتی‌ انجام‌ بگیرد تا بتوان‌ به‌ نتیجه‌ مطلوب‌ دست‌ یافت‌. طراحی‌ صنایعی‌ که‌ بطور مستقیم‌ یا غیر مستقیم‌ وابسته‌ به‌ نفت‌ خام‌ یا فرآورده‌های‌ پالایشگاه‌ یا صنایع‌ پتروشیمی‌ است‌ به‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ طراحی‌ فرآیندها مربوط‌ می‌شود. یک‌ مهندس‌ شیمی‌ گرایش‌ طراحی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌، واکنش‌های‌ خاصی‌ را از شیمیست‌ها می‌گیرد و با توجه‌ به‌ شرایط‌ محیطی‌، اقتصادی‌ و ... بهترین‌ روش‌ تولید مواد شیمیایی‌ و خالص‌سازی‌ آنها را پیدا کرده‌ و پیاده‌ می‌کند.
دروس تخصصی گرایش طراحی فرآیندهای نفت :
فرآیندهای پالایش نفت و گاز، طراحی برج و مبدل، تعیین مشخصات دستگاه‌ها، سیستم‌های اندازه‌گیری.
توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ مهندسی‌ شیمی‌ برخلاف‌ تصور عامه‌ مردم‌ بیش‌ از آن‌ که‌ در ارتباط‌ با علم‌ شیمی‌ باشد همچون‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ دیگر در ارتباط‌ با علم‌ ریاضی‌ است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ یک‌ دانشجوی‌ مهندسی‌ شیمی‌ در درجه‌ اول‌ باید در درس‌ ریاضی‌ قوی‌ باشد و دو درس‌ فیزیک‌ و شیمی‌ در مراحل‌ بعدی‌ قرار دارد. شاید جالب باشد که بدانید، دانشجویان مهندسی شیمی نسبت به دانشجویان رشته‌های مهندسی دیگر، تنها 9 واحد بیشتر شیمی می‌خوانند. در مقابل، ریاضی در این رشته بسیار اهمیت دارد چون یک مهندس شیمی برای طراحی رآکتور، برج و مبدل نیاز به دانش ریاضی دارد.همچنین دانشجوی این رشته باید دقت نظر زیادی داشته باشد زیرا در مهندسی شیمی علاوه بر آزمایش‌هایی در مقیاس بزرگ، آزمایش‌هایی در مقیاس کوچک نیز وجود دارد. برای مثال در شیمی تجزیه، بعضی از آزمایش‌ها در حد میلیونیم "
P.P.M" است بدون شک در چنین آزمایشی اگر یک صدم گرم نیز اشتباه بشود،‌ خطا افزایش پیدا کرده و آزمایش به هم می‌ریزد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
هرکارخانه‌ تولیدی‌ اعم‌ از کوچک‌ یا بزرگ‌ نیاز به‌ یک‌ مهندس‌ شیمی‌ دارد. چون‌ تقریباً تمام‌ فرایندهای‌ نوین‌ از مواد شیمیایی‌ استفاده‌ می‌کنند. کشور ما نیز به‌ عنوان‌ یک‌ کشور نفت‌خیز برای‌ استخراج‌، پالایش‌، انتقال‌ نفت‌ و همچنین‌ برای‌ تبدیل‌ نفت‌ به‌ فرآورده‌های‌ شیمیایی‌ که‌ دارای‌ ارزش‌ افزوده‌ بسیار زیادی‌ هستند، نیاز به‌ مهندسین‌ شیمی‌ دارد. فعالیت‌ در دو بخش‌ مهم‌ صنعت‌ یعنی‌ طراحی‌ رآکتورها و طراحی‌ دستگاه‌هایی‌ که‌ به‌ جداسازی‌ مواد می‌پردازند نیز تنها منحصر به‌ مهندسین‌ شیمی‌ می‌شود. علاوه‌ بر صنایع‌ نفت‌ و گاز و پتروشیمی‌، همه‌ کارخانه‌ها از جمله‌ کارخانه‌های‌ سیمان‌، سرامیک‌، صنایع‌ غذایی‌ و حتی‌ نیروگاه‌ها به‌ مهندس‌ شیمی‌ نیاز دارند. فارغ‌التحصیل‌ مهندسی‌ شیمی‌ گرایش‌ صنایع‌ غذایی‌ نیز بطور اختصاصی‌ می‌تواند در کارخانه‌های‌ تولید مواد غذایی‌ یا داروسازی‌ فعالیت‌ کند.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:39  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: "آیا این بهترین روش است؟" این سؤالی است که فکر یک مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می‌کند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسائل و مشکلات یک واحد صنعتی یا خدماتی پیدا کند. در واقع فارغ‌التحصیل این رشته تلاش می‌کند تا با یک نگرش سازمان یافته‌، مسائل‌ و مشکلات‌ کارخانه‌ را تحلیل‌ کرده‌ و به‌ گونه‌ای‌ عمل‌ کند که‌ با حداقل‌ ورودی‌ مواد، حداکثر خروجی‌ را داشته‌ باشد. زیرا امکان دارد که‌ طراحان‌ یک‌ واحد صنعتی‌ وقتی‌ مشغول‌ طراحی‌ می‌شوند به مسائل‌ اقتصادی‌، افزایش‌ بهره‌وری‌ و سایر مسائل‌ توجه کافی نداشته باشند، اما یک‌ مهندس‌ صنایع‌ هنگام‌ برنامه‌ریزی‌ برای‌ اداره‌ کارخانه‌ای‌ که‌ دارای‌ کارگران‌ زیاد و ماشین‌ آلات‌ بسیار است‌ برای‌ مثال‌ به‌ این‌ مسأله‌ توجه‌ می‌کند که‌ چگونه‌ می‌توان‌ بیکاری‌ ماشین‌آلات‌ را به‌ حداقل‌ رساند و از نیروی‌ انسانی‌ نیز بهترین‌ استفاده‌ را کرد و در ضمن‌ محصول‌ کارخانه‌ کمترین‌ ضایعات‌ را داشته‌ و نگهداری‌ و تعمیرات‌ ماشین‌آلات‌ نیز به‌ بهترین‌ نحو انجام‌ بگیرد. این‌ رشته‌ در دوره‌ کارشناسی‌ دارای‌ چهار گرایش‌ تولید صنعتی‌ ، تحلیل‌ سیستم‌ها، تکنولوژی‌ صنعتی‌ و ایمنی‌ صنعتی‌ است‌. گرایش‌ تولید صنعتی‌ گرایش‌ تولید صنعتی‌ فن‌ به‌کارگیری‌ مهارت‌های‌ تکنیکی‌ ـ اقتصادی‌ و استفاده‌ مؤثر و نظام‌یافته‌ از نیروی‌ انسانی‌، زمان‌، ماشین‌آلات‌، ساختمان‌ و مواد به‌ منظور تولید کالا با کیفیت‌ مطلوب‌ می‌باشد. در واقع‌ هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ مدیران‌ تولید واحدهای‌ صنعتی‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ صنایع‌:
ریاضی‌، معادلات‌دیفرانسیل‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، محاسبات‌ عددی‌، فیزیک‌ ، شیمی‌ عمومی‌ ، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ ، اقتصاد مهندسی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌ ، استاتیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، علم‌ مواد، اقتصاد عمومی‌ ، اصول‌ حسابداری‌ و هزینه‌یابی‌، ارزیابی‌ کار و زمان‌، طرح‌ریزی‌ واحدهای‌ صنعتی‌، برنامه‌ریزی‌ و کنترل‌ تولید، موجودی‌ها‌ ، کنترل‌ پروژه‌، کنترل‌ کیفیت‌ آماری‌، تحقیق‌ در عملیات‌ ، روش‌های‌ تولید ، تئوری‌ احتمالات‌ و کاربردهای‌ آن‌، آمار مهندسی‌، آزمایشگاه‌ اندازه‌گیری‌ دقیق‌، کارگاه‌ ماشین‌ابزار ، کارگاه‌ عمومی‌ جوش‌، کارگاه‌ ریخته‌گری‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ تولید صنعتی‌ :
زبان‌ تخصصی‌، پروژه‌ طراحی‌ ایجاد صنایع‌، مهندسی‌ فاکتورهای‌ انسانی‌، برنامه‌ریزی‌ تولید، برنامه‌ریزی‌ و کنترل‌ تولید و موجودی‌ها ، کاربرد کامپیوتر در مهندسی‌ صنایع‌، برنامه‌ریزی‌ نگهداری‌ و تعمیرات‌، اصول‌ مدیریت‌ و تئوری‌ سازمان‌، پروژه‌، کارآموزی‌.
گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها
گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها تا حدودی‌ جنبه‌ نرم‌افزاری‌ دارد و بیشتر به‌ ارائه‌ راهکار سیستماتیک‌ می‌پردازد. در واقع‌ هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ کارشناسانی‌ است‌ که‌ بتوانند با بهره‌گیری‌ از روش‌های‌ جدید و سیستماتیک‌ و مدل‌های‌ ریاضی‌ مسائل‌ واحدهای‌ صنعتی‌ بزرگ‌ را تجزیه‌ و تحلیل‌ نموده‌ و بیشترین‌ رهنمودها را برای‌ استفاده‌ از منابع‌ موجود در عملکرد اجزاء تشکیل‌ سیستم‌ ارائه‌ بدهند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌‌ها:
زبان‌ تخصصی‌، برنامه‌ریزی‌ حمل‌ و نقل‌، اصول‌ شبیه‌سازی‌، تحلیل‌ سیستم‌ها، کاربرد کامپیوتر در مهندسی‌ صنایع‌، پروژه‌ پایانی‌، اصول‌ مدیریت‌ و تئوری‌ سازمان‌، کارآموزی‌، سیستم‌های‌ اطلاعاتی‌ و کنترل‌ مدیریت‌ .
گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌:
گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌ نسبت‌ به‌ گرایش‌های‌ تولید صنعتی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها فنی‌تر بوده‌ و به‌ مهندسی‌ مکانیک‌ نزدیک‌تر می‌باشد. هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ تکنولوژیست‌های‌ کارخانه‌ است‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌:
ماشین‌های‌ افزار ، قید و بندها (جیک‌ و فیکسچر)، طراحی‌ قالب‌ ، کنترل‌ عددی‌، مونتاژ مکانیکی‌، عملیات‌ حرارتی‌، زبان‌ تخصصی‌، پروژه‌.
گرایش‌ ایمنی:
‌صنعتی گرایش‌ ایمنی‌ صنعتی‌ به‌ مسائل‌ مشکل‌ساز در صنعت‌ از لحاظ‌ ایمنی‌ می‌پردازد؛ یعنی تلاش می‌کند تا با اجرای دستورالعمل‌ها از خطرات احتمالی جلوگیری کند و در صورت بروز مشکل یا خطری، راهی برای رفع آن پیدا نماید. از جمله‌ این‌ مسائل‌ می‌توان‌ به‌ کوره‌ها یا آلودگی‌ هوا اشاره‌ نمود.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ ایمنی‌:
ایمنی‌ در برق‌، اعلام‌ و اطفاء حریق‌، دیگ‌ها و ظروف‌ تحت‌ فشار، عوامل‌ شیمیایی‌ محیط‌ کار، عوامل فیزیکی محیط کار، حفاظت‌ صنعتی‌ (ایمنی‌ صنعتی‌)، مهندسی‌ احتراق‌، گازرسانی‌.
توانایی‌های‌ لازم :
این‌ رشته‌ ارتباط‌ نزدیکی‌ با مدیریت‌ دارد و دانشجوی‌ آن‌ باید توانایی‌های‌ مدیریتی‌ داشته‌ و قدرت‌ تحلیل‌ و درک‌ بالایی‌ داشته‌ باشد. دانشجویان‌ رشته‌ مهندسی‌ صنایع‌ باید در دو درس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشند. بخصوص‌ در درس‌ ریاضیات‌ جدید که‌ آمار و احتمالات‌ این‌ درس‌ تا حدی‌ به‌ مهندسی‌ صنایع‌ مربوط‌ می‌شود. همچنین‌ یک‌ دانشجوی‌ مهندسی‌ صنایع‌ باید از خلاقیت‌ و نوآوری‌ برخوردار باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
این‌ رشته‌ در چند سال‌ اخیر جایگاه‌ خود را یافته‌ است‌ و اکثر مسؤولان‌ و متخصصان‌ نیز به‌ این‌ موضوع‌ واقف‌ شده‌اند که‌ جامعه‌ نیاز بسیاری‌ به‌ تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ دارد. چرا که‌ رشته‌ مهندسی‌ صنایع‌ افراد را برای‌ مدیریت‌ پرورش‌ می‌دهد و بهترین‌ و نزدیکترین‌ رشته‌ به‌ کارهای‌ مدیریتی‌ و برنامه‌ریزی‌ و اداره‌ امور است‌ و اگر قرار باشد برای‌ مدیریت‌ بخش‌ تولید یک‌ واحد صنعتی‌ بین‌ مهندس‌ مکانیک‌، برق‌ و صنایع‌ که‌ دارای‌ شرایط‌ مساوی‌ هستند، یک‌ نفر را انتخاب‌ کرد، مهندس‌ صنایع‌ اولویت‌ اول‌ را دارد. بنابراین‌ این‌ رشته‌ از نظر بازار کار مشکلی‌ ندارد.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:38  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: هنگامی که وارد یک شهر می‌شوید، در نگاه اول چه می‌بینید؟ساختمان‌ها؟ راه‌ها؟ پل‌ها؟ فرودگاه و پایانه‌های مسافربری؟ همه اینها و هر‌آنچه که مربوط به عمران و نوسازی می‌شود، در حیطه فعالیت یک مهندس عمران قرار دارد. به عبارت دیگر مهندسی عمران بیانگر کاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران کشور است؛ یعنی هر چیزی‌ که‌ به‌ آبادی‌ یک‌ کشور باز می‌گردد، مانند سد، فرودگاه‌، جاده‌، برج‌، تونل‌، دکل‌های‌ مخابرات‌، ساختمان‌های‌ مقاوم‌ در مقابل‌ زلزله‌، سیل‌ و آتش‌، نیروگاه‌های‌ برق‌ و مصالح‌ سبک‌، ارزان‌ و با کیفیت‌ مناسب‌ برای‌ ساخت‌ و ساز، در حیطه‌ کار مهندس‌ عمران‌ قرار می‌گیرد. زیرا در تمام‌ زمینه‌های‌ عمرانی‌ در آغاز به‌ یک‌ مهندس‌ کارآمد نیاز داریم‌ تا علاوه‌ بر رعایت‌ جنبه‌های‌ فنی‌ و اجرایی‌، اقتصادی‌ نیز عمل‌ کند. چون‌ اقتصادی‌ بودن‌ یک‌ اصل‌ در مهندسی‌ عمران‌ است‌. این‌ رشته‌ در سطح‌ کارشناسی‌ دارای‌ دو گرایش‌ عمران‌ ـ عمران‌ و عمران‌ ـ نقشه‌برداری‌ است‌.
گرایش‌ عمران‌ ـ عمران:
‌دانشجوی‌ مهندسی‌ عمران‌ ـ عمران‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ سازه‌، خاک‌ و پی‌، راه‌ و ترابری‌ و هیدرولیک‌ را مطالعه‌ می‌کند؛ یعنی‌ از یک‌ سو به‌ طراحی‌ و نحوه‌ ساخت‌ اسکلت‌ ساختمان‌ها و سایر بناهای‌ فنی‌ مثل‌ پل‌، فرودگاه‌ و تونل‌ پرداخته‌ و از سوی‌ دیگر به‌ مطالعه‌ رفتار زمین‌ بناهای‌ فنی‌ می‌پردازد تا براساس‌ نوع‌ خاک‌ زمین‌ مورد نظر، شکل‌ و شالوده‌ سازه‌ای‌ را که‌ قرار است‌ ساخته‌ شود، طراحی‌ کند. همچنین‌ مهندس‌ گرایش‌ عمران‌ به‌ برنامه‌ریزی‌ حمل‌ و نقل‌ بین‌ شهری‌ و درون‌ شهری‌، طراحی‌ راه‌ها از نظر هندسی‌، زیرسازی‌ و روسازی‌ پرداخته‌ و اطلاعات‌ عمومی‌ خوبی‌ نیز در مورد هیدرولیک‌ به‌ دست‌ می‌آورد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف مهندسی‌ عمران‌:
ریاضیات‌ عمومی‌، فیزیک‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، آمار و احتمالات‌ مهندسی‌، محاسبات‌ عددی‌، استاتیک‌، دینامیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، مکانیک‌ خاک‌، زمین‌شناسی‌ مهندسی‌، متره‌ و برآورد پروژه‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ عمران‌:
تکنولوژی‌ بتن‌، تحلیل‌ سازه‌، بارگذاری‌، مهندسی‌ پی‌، سازه‌های‌ بتنی‌، سازه‌های‌ فولادی‌، روش‌های‌ اجرایی‌ ساختمان‌، مکانیک‌ سیالات‌، هیدرولیک‌، هیدرولوژی‌ مهندسی‌، رسم‌ فنی‌ و نقشه‌کشی‌ ساختمان‌، نقشه‌برداری‌ و عملیات‌، مهندسی‌ آب‌ و فاضلاب‌، بناهای‌ آبی‌، اصول‌ و مبانی‌ معماری‌ و شهرسازی‌، پروژه‌ سازه‌های‌ فولادی‌، روش‌های‌ خرابی‌ ساختمان‌، راه‌سازی‌ و پروژه‌، روسازی‌، مهندسی‌ ترابری‌، راه‌آهن‌، مهندسی‌ ترافیک‌.(بسیاری از درس‌های این گرایش همراه با آزمایشگاه است.)
گرایش‌ عمران‌ ـ نقشه‌برداری:
‌هنگامی‌ که‌ مکان‌ ساخت‌ یک‌ سازه‌ تعیین‌ می‌شود، اولین‌ کار نقشه‌برداری‌ است‌. تا پستی‌ بلندی‌ها و نقشه‌ مربوط‌ به‌ آن‌ منطقه‌ مشخص‌ شده‌ و براساس‌ آن‌، مکان‌ خاک‌برداری‌، میزان‌ خاک‌برداری‌ و نحوه‌ خاک‌برداری‌ تعیین‌ گردد و در نهایت‌ سطح‌ مناسب‌ برای‌ پی‌سازی‌ سازه‌ مورد نظر آماده‌ شود. به عبارت دیگر نقشه‌برداری علم و فن پردازش، تجزیه و تحلیل، تفسیر و نمایش اطلاعات مکانی به منظور اجرای بهینه پروژه‌های عمرانی است. گرایش‌ نقشه‌برداری‌ با جغرافیا و سنجش‌ از راه‌ دور، ارتباط‌ نزدیکی‌ دارد. در ضمن چون‌ نقشه‌برداری‌ بیشتر برای‌ سازه‌های‌ بزرگ‌ خارج‌ از شهر مثل‌ سیلوها، پل‌ها، تونل‌ها و سدها کاربرد دارد، کارهای‌ میدانی‌ و صحرایی‌ این‌ رشته‌ بسیار زیاد است‌ و بخش‌ نقشه‌برداری‌ زیرزمینی‌ آن‌ نیز کار نسبتاً خشنی‌ می‌باشد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ نقشه‌برداری‌:
راه‌سازی‌، ریاضیات‌ مهندسی‌، هندسه‌ دیفرانسیل‌، نقشه‌برداری‌ و عملیات‌، نقشه‌برداری‌ ژئودتیک‌، فتوگرامتری‌، تئوری‌ خطا، نقشه‌برداری‌ مسیر، نقشه‌برداری‌ زیرزمینی‌، هیدروگرافی‌، کارتوگرافی‌، ژئودزی‌، میکروژئودزی‌ و نقشه‌برداری‌ صنعتی‌، ژئودزی‌ ماهواره‌ای‌، نجوم‌.
گرایش‌ عمران‌ ـ آب:
می‌گویند در آینده‌ای نه چندان دور، دست‌یابی به منابع آبی جدید برای کشورهای منطقه خاورمیانه‌ که یکی از مناطق خشک یا نیمه‌خشک جهان است؛ نیازی ضروری می‌شود و حتی جنگ آینده خاورمیانه بر سر آب خواهد بود. کشور ما نیز که در همین منطقه واقع شده است، کشوری خشک و نیمه خشک است. چرا که میانگین بارندگی در ایران حدود یک سوم میانگین بارندگی در جهان است و این یعنی آن که ما باید از هر قطره آب موجود در کشورمان، حداکثر استفاده را کرده و از هدر رفتن آن جلوگیری کنیم. در این میان مهندسین عمران ـ آب با ساخت سدها، تصفیه‌خانه‌ها، تونل‌های انتقال آب و شبکه‌های توزیع آب در همین راستا گام برمی‌دارند. برای مثال در ساخت یک سد، بررسی پستی و بلندی‌های منطقه که سد در آن ساخته می‌شود و تعیین مقدار بتن مورد نیاز برای ساختن سد به گرایش نقشه‌برداری مربوط می‌شود. همچنین تعیین مکان ساخت سد و طراحی حجم مخزن سد و سرریزها و کارهای آماری مربوط به بارندگی و جمع‌آوری آب به گرایش مهندسی عمران ـ آب برمی‌گردد و بالاخره ساخت خود سد به گرایش عمران ـ عمران ارتباط پیدا می‌کند.
دروس تخصصی گرایش عمران ـ آب:
تکنولوژی، تحلیل سازه، بارگذاری، مهندسی پی، سازه‌های بتنی، سازه‌های فولادی، روش‌های اجرایی ساختمان، مکانیک سیالات، هیدرولیک، هیدرولوژی مهندسی، رسم فنی و نقشه‌کشی ساختمان، نقشه‌برداری و عمیات اجرایی، مهندسی آب و فاضلاب و بناهای آبی، شیمی عمومی، هواشناسی، مهندسی سیستم، ماشین‌های آبی و ایستگاه‌های پمپاژ ، شیمی میکروبیولوژی آب، فرآیند تصفیه، مقدمه‌ای بر بهداشت محیط. (بسیاری از درس‌های این گرایش همراه با آزمایشگاه است.)
توانایی‌های‌ لازم :
متخصص‌ عمران‌ در محیط‌ کار خود با اقشار مختلف‌ جامعه‌ از جمله‌ کارگران‌، تکنسین‌ها و مهندسین‌ رشته‌های‌ دیگر سروکار دارد و باید با همه‌ این‌ افراد ارتباط‌ خوبی‌ برقرار کند. همچنین‌ باید آمادگی‌ کار در کارگاه‌های داخل‌ و خارج‌ شهر را داشته‌ باشد. عده‌ای‌ نیز جذب‌ بـُعد نظری‌ و آزمایشگاهی‌ مهندسی‌ می‌شوند که‌ این‌ عده‌ نیز باید آمادگی‌ کارهای‌ محاسباتی‌، دفتری‌ و آزمایشگاهی‌ را داشته‌ باشند. کارهایی‌ که‌ به‌ ریاضیات‌ قوی‌ و صبر و حوصله‌ بسیار نیاز دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
اصولاً مهندس‌ عمران‌ شانس‌ کاری‌ زیادی‌ دارد چون‌ در طراحی‌ و ساخت‌ بسیاری‌ از کارهای‌ عمرانی‌ مانند راه‌ها، پل‌ها، سدها، سازه‌های‌ دریایی‌ برای‌ سکوهای‌ نفتی‌، آشیانه‌های‌ هواپیما و خانه‌های‌ مسکونی‌ مقاوم‌ در مقابل‌ زلزله‌، مهندسین‌ عمران‌ حضوری‌ فعال‌ دارند. متخصصانی‌ که‌ یا در دفترهای‌ مشاوره‌ به‌ طراحی‌ پروژه‌های‌ فوق‌ می‌پردازند یا مجری‌ کارهای‌ عمرانی‌ مذکور بوده‌ و به‌ کیفیت‌ اجرای‌ آنها نظارت‌ دارند. فارغ‌التحصیلان نقشه‌برداری نیز علاوه بر موارد یاد شده در هدایت و کنترل اجرای خطوط انتقال آب، برق، گاز، احداث مترو، نصب وماشین‌آلات و تجهیزات فنی دقیق و حساس، هدایت و تعیین وضعیت انواع وسایل نقلیه نظامی و غیرنظامی هوائی، دریایی و زمینی نقش مهم و مؤثری دارند. البته‌ باید توجه‌ داشت‌ که‌ هر دانشجوی‌ مهندسی‌ عمران‌ نمی‌تواند فرصت‌های‌ شغلی‌ خوبی‌ داشته‌ باشد. بلکه‌ باید در دوران‌ تحصیل‌ به‌ دنبال‌ یادگرفتن‌ باشد نه‌ این‌ که‌ تنها واحدهای‌ دانشگاهی‌ را پاس‌ کند و یا حتی‌ به‌ فکر یک‌ معدل‌ خوب‌ دانشگاهی‌ باشد. چون‌ شرکت‌های‌ عمرانی‌ خصوصی‌ و دولتی‌ به‌ دنبال‌ یک‌ نیروی‌ کارآمد هستند نه‌ یک‌ شاگرد اول‌ دانشگاه‌!

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:38  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: در هزاره سوم، فناوری اطلاعات (IT) به عنوان عمده‌ترین محور تحول و توسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهای ناشی از آن، آن‌چنان با زندگی مردم عجین گردیده که روی‌گردانی از آن، اختلالی عظیم در جامعه و رفاه و آسایش مردم به وجود می‌آورد. برای مثال، کامپیوتری شدن بسیاری از امور جاری مردم، انجام بسیاری از کارهای روزمره بانکی با استفاده از اینترنت و شبکه‌های ارتباطی در منزل و خانه‌ها، آموزش الکترونیکی و مجازی و عدم نیاز به حضور در کلاس‌های درس، توسعه و ترویج تجارت الکترونیکی از نتایج و دستاوردهای فناوری اطلاعات است؛ عواملی که هرچند در مراحل اولیه رشد و تکامل قرار دارند اما در همین حد نیز در رفاه و آسایش انسان نقش بسیار مهمی دارند.از همین رو امروزه تمامی کشورها در زمینه فناوری اطلاعات و عمومیت بخشیدن به آن در جامعه تلاشی پیگیر دارند. در کشور ما نیز برای تربیت نیروی متخصص و کارآمد در زمینه IT و حرکت سریع در این عرصه, رشته IT در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ارائه می‌شود و در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو می‌پذیرد.فناوری اطلاعات یا IT که مخفف Technology Information می‌باشد, رشته‌ای است که تمام رشته‌های دانشگاهی را می‌تواند پوشش دهد. منتها از نظر عملیاتی یک رشته میان رشته‌ای, بین کامپیوتر و صنایع برق است که در این میان امور مربوط به تولید, پردازش, نگاهداشت و عرضه اطلاعات به مباحث کامپیوتری مرتبط می‌شود, بحث‌های مدیریت اطلاعات و فرآیندهای آن از سلسله بحث‌های رشته صنایع و رشته برق است و به خصوص گرایش مخابرات, انتقالات مرتبط با اطلاعات و داده‌ها را برعهده دارد.IT را می‌توان استفاده بهینه از اطلاعات برای کاربردهای مختلف دانست, یعنی متخصص این رشته باید بتواند اطلاعات را جمع‌آوری, دسته‌بندی و پردازش کرده و به موقع از آن استفاده نماید از همین رو کارشناس این رشته باید مبانی کامپیوتر را بلد باشد. به عبارت دیگر هسته اصلی این رشته همان هسته اصلی مهندسی کامپیوتر است، منتها چون یکی از توانمندی‌های اصلی کارشناسی این رشته بهره‌وری به موقع و صحیح از اطلاعات است؛ دانشجوی IT باید دارای اطلاعات جنبی در زمینه‌های مختلف باشد.برای مثال, فردی که می‌خواهد از این تکنولوژی در تجارت الکترونیکی استفاده کند باید مدیریت بداند یا فردی که می‌خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد, باید با روش‌های آموزش آشنا باشد.
توانایی‌های لازم :
با توجه به ماهیت میان رشته‌ای مهندسی فناوری اطلاعات. دانشجوی این رشته لازم است که به دو مبحث علوم مدیریت و کامپیوتر علاقه‌مند باشد. همچنین باید در ریاضی توانمند بوده و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد. زیرا به گفته "الکساندروف", - ریاضیدان و فیلسوف معاصر شوروی - علم ریاضی کاربرد فراوانی در سایر دانش‌ها, صنعت و در همه زمینه‌های مربوط به زندگی بشری دارد.برخی از استادان این رشته معتقدند که آزمون این رشته باید به صورت نیمه‌متمرکز برگزار گردد تا علاقه‌مندترین و مستعدترین داوطلبان وارد این رشته گردند. داوطلبانی که پیش از ورود به دانشگاه, با کامپیوتر آشنایی داشته و در این زمینه توانمند باشند.
موقعیت شغلی در ایران :
اینجا یک شهر الکترونیکی است. شهری که آموزش, تفریحات, خرید و فروش و بخش قابل توجهی از ارتباطات آن الکترونیکی می‌باشد. در این شهر, فارغ‌التحصیلان
IT حضوری فعال دارند. زیرا از سوار شدن به مترو و تاکسی تا خرید از فروشگاهی که در آن فروشنده‌ای حضور ندارد, به صورت الکترونیکی انجام می‌گیرد.این تصویری از آینده تمامی کشورهای جهان از جمله کشور ایران است. تصویری که بیانگر وجود فرصت‌های شغلی فراوان برای فارغ‌التحصیل IT است. البته یک مهندسی IT نه تنها در آینده, بلکه در حال حاضر نیز فرصت‌های شغلی فراوانی دارد.برای مثال, در حال حاضر وزارت بازرگانی در پی آن است که سیستم تجارت ایران را مثل کشورهای پیشرفته, الکترونیکی کند. این پروژه بسیار پیچیده است و نیاز به تعداد قابل توجهی متخصص IT دارد. تا جایی که اگر تمامی دانشجویان ما وارد بازار کار شوند, باز هم پاسخگوی نیاز این پروژه و پروژه‌های مشابه نخواهند بود. حتی در کارهایی ساده‌تر مثل مکانیزه شدن سیستم یک اداره, نیاز به متخصص این رشته است. کاری که در بعضی از سازمان‌ها آغاز شده اما هنوز سیستم هیچ سازمانی به طور کامل مکانیزه نشده است. به عبارت دیگر در حال حاضر همه چیز به سمت IT پیش می‌رود و به همین دلیل فارغ‌التحصیل این رشته اگر توانمند باشد, بیکار نخواهد ماند.
درس‌های این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه :
ریاضی, معادلات دیفرانسیل , آمار و احتمالات مهندسی , فیزیک , کارگاه عمومی.
دروس اصلی:
ساختمان‌های گسسته , مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی , زبان ماشین و برنامه‌نویسی سیستم, ساختمان داده‌ها, مدارهای منطقی, معماری کامپیوتر, برنامه‌سازی پیشرفته , سیستم‌های عامل, پایگاه داده‌ها, طراحی الگوریتم‌ها, مهندسی نرم‌افزار , شبکه‌های کامپیوتری, مبانی الکترونیک دیجیتال, هوش مصنوعی, اصول و مبانی مدیریت, مبانی اقتصاد مهندسی, آزمایشگاه شبکه, آزمایشگاه پایگاه داده‌ها, شیوه ارائه مطالب علمی و فنی, زبان تخصصی, آزمایشگاه سیستم عامل.
دروس تخصصی :
مبانی فناوری اطلاعات , مهندسی فناوری اطلاعات, تجارت الکترونیکی, مدیریت و کنترل پروژه‌های فناوری اطلاعات , برنامه‌ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات, آموزش الکترونیکی, محیط‌های چند رسانه‌ای, پروژه‌ فناوری اطلاعات, کارآموزی
IT .

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:38  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: "انسان باید بیندیشد ولی ماشین باید کار کند." این شعار متخصصان کامپیوتر است،‌ متخصصانی که با پیشرفت و توسعه کامپیوتر توانسته‌اند مغز و عضلات انسان را از اشتغالات تکراری و پیش‌پا افتاده نجات بخشند و او را در رفع مشکلات و مسایل یاری دهند تا جایی که در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کامپیوتر در زندگی افراد حضوری اجتناب‌ناپذیر دارد.به همین دلیل رشته مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف کامپیوتر می‌پردازد،‌ از اهمیت بسیاری برخودار است. این رشته در کشور ما نیز اهمیت بسیار داشته و تا مقطع دکتری تدریس می‌شود.مهندسی‌ کامپیوتر در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ دو گرایش‌ سخت‌افزار و نرم‌افزار است‌.
گرایش‌ سخت‌افزار:
سخت‌افزار جزء فیزیکی‌ کامپیوتر بوده‌ و شامل‌ صفحه‌ کلید، صفحه‌ نمایش‌، چاپگر و دیسک‌ها می‌شود؛ یعنی اجزاء فیزیکی‌ و قابل‌ لمس‌ کامپیوتر مانند مدارها و بردهای‌ الکترونیکی‌، سخت‌افزار نامیده‌ می‌شود برای‌ مثال‌ واحد پردازشگر مرکزی‌ که‌ هرگونه‌ عملیات‌ پردازش‌ در آن‌ صورت‌ می‌گیرد، مهمترین‌ واحد سخت‌افزاری‌ است‌.مهندسی سخت‌افزار در مقطع لیسانس به مطالعه و بررسی طراحی سخت‌افزاری، کنترل سخت‌افزاری وشبکه‌های کامپیوتری می‌پردازد. برای مثال یک مهندس سخت‌افزار می‌‌تواند طراحی سخت‌افزاری کند که با
IC ها کار کند، با کامپیوتر کار کند، یا از دروازه‌های کامپیوتر استفاده نماید و در نهایت می‌تواند به طراحی مدارهای مجتمع دیجیتالی بپردازد. که البته به این بخش از سخت‌افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می‌شود.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ کامپیوتر :
فیزیک‌، ریاضی‌، مبانی‌ کامپیوتر و برنامه‌سازی‌، آزمایشگاه‌ کامپیوتر، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ساختمان‌های‌ گسسته‌، برنامه‌سازی‌ پیشرفته‌ ، آمار و احتمالات‌ مهندسی‌، ریاضی‌ مهندسی‌، مدارهای‌ الکتریکی‌، ساختمان‌ داده‌ها، زبان‌ ماشین‌ و برنامه‌سازی‌ سیستم‌ ، مدارهای‌ الکترونیکی‌ ، مدارهای‌ منطقی‌، طراحی‌ الگوریتم‌ها، طراحی‌ و پیاده‌سازی‌ زبان‌های‌ برنامه‌سازی‌، ریز پردازنده‌، معماری‌کامپیوتر، شبکه‌های‌ کامپیوتری‌ ، سیستم‌های‌ عامل‌، کارگاه‌ عمومی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ سخت‌افزار :
سیگنال‌ها و سیستم‌ها، مدارهای‌ الکتریکی‌، انتقال‌ داده‌ها، سیستم‌های‌ کنترل‌ خطی‌، الکترونیک‌ دیجیتال‌، طراحی‌ سیستم‌های‌
VLSI ، کارآموزی‌.
گرایش‌ نرم‌افزار:
نرم‌افزار جزء غیرقابل‌ لمس‌ کامپیوتر است‌. نرم‌افزار برنامه‌ها و داده‌هایی‌ است‌ که‌ به‌ کامپیوتر فرمان‌ می‌دهد که‌ چه‌ عملی‌ را انجام‌ دهد. نرم‌افزارها عبارتند از:
نرم‌افزارهای‌ سیستمی‌ و نرم‌افزارهای‌ کاربردی‌. نرم‌افزارهای‌ سیستمی‌ برنامه‌هایی‌ هستند که‌ کامپیوتر برای‌ فعال‌ شدن‌ یا سرویس‌ دادن‌ به‌ آن‌ نیاز دارد و به‌ این‌ دلیل‌ از سوی‌ سازندگان‌ سیستم‌ کامپیوتری‌ عرضه‌ می‌شود و مهمترین‌ آنها سیستم‌ عامل‌، برنامه‌های‌ سودمند و مترجم‌های‌ زبان‌ می‌باشد. نرم‌افزارهای‌ کاربردی‌ نیز برنامه‌هایی‌ است‌ که‌ کاربر یا خود آن‌ها را می‌نویسد یا شرکت‌های‌ نرم‌افزاری‌ آنها را تهیه‌ کرده‌ و برای‌ فروش‌ عرضه‌ می‌کنند.یک مهندس نرم‌افزار یاد می گیرد که چگونه نرم‌افزارهای بزرگ و عظیم را طراحی و برنامه‌ریزی کند،‌ تست و ارزیابی نهایی نماید و در نهایت مستند سازد (برنامه‌های کامپیوتری مورد نظر را تبدیل به دستور‌العمل‌هایی کند که قابل استفاده برای عامه مردم باشد).در واقع هدف از گرایش نرم‌افزار کامپیوتر، آموزش و پژوهش در زمینه زبان‌های مختلف برنامه‌نویسی، سیستم‌های عامل مختلف و طراحی انواع الگوریتم‌ها می‌باشد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ نرم‌افزار :
ذخیره‌ و بازیابی‌ اطلاعات‌ ، اصول‌ طراحی‌ و ساخت‌ کامپایلرها، اصول‌ طراحی‌ پایگاه‌ داده‌ها، پروژه‌ آزمایشگاه‌ سیستم‌ عامل‌، پروژه‌ آزمایشگاه‌ پایگاه‌ داده‌ها، شبیه‌سازی‌ کامپیوتری‌، مهندسی‌ نرم‌افزار، تحلیل‌ و طراحی‌ سیستم‌ها، پروژه‌ نرم‌افزار، کارآموزی‌.
توانایی‌های‌ لازم :
مهندس‌ کامپیوتر باید پایه‌ ریاضی‌ قوی‌ داشته‌ و توانایی‌اش‌ در زمینه‌ فیزیک‌ خوب‌ باشد. همچنین‌ لازم‌ است‌ که‌ فردی‌ خلاق‌ باشد تا بتواند مسائل‌ را از راه‌حل‌های‌ ابتکاری‌ حل‌ کند. راه‌ حل‌هایی‌ که‌ کمترین‌ هزینه‌ و بهترین‌ کارایی‌ را داشته‌ باشد. در ضمن‌ دانشجویی‌ که‌ وارد این‌ رشته‌ می‌شود باید همیشه‌ اطلاعاتش‌ به‌ روز بوده‌ و به‌ دنبال‌ فراگرفتن‌ مطالب‌ جدید باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
امروزه‌ یک‌ مهندس‌ کامپیوتر اگر علاقه‌مند به‌ کار باشد، هیچ‌وقت‌ با مشکل‌ بیکاری‌ روبرو نمی‌شود. بخصوص‌ مهندسین‌ نرم‌افزار که‌ فرصت‌های‌ شغلی‌ بیشتری‌ داشته‌ و برای‌ کار کردن‌ نیز نیاز به‌ امکانات‌ و تجهیزات‌ زیادی‌ ندارند. به‌ همین‌ دلیل‌ در بعضی‌ از کشورها، صادرات‌ نرم‌افزار یکی‌ از اقلام‌ مهم‌ صادراتی‌ و ایجاد درآمدهای‌ ارزی‌ برای‌ آن‌ کشور است‌. جالب است بدانید که متخصصان پیش‌بینی می‌کند که تا 10 سال‌ دیگر در کشورهای‌ پیشرفته‌ مردم‌ همان‌قدر که‌ به‌ نیروی‌ برق‌ وابسته‌ هستند، به‌ شبکه‌ اینترنت‌ وابسته‌ خواهند شد؛ یعنی‌ همان‌ طور که‌ اگر امروزه‌ برق‌ برود هیچ‌ کاری‌ نمی‌توان‌ کرد، اگر در 10 سال‌ دیگر اینترنت‌ قطع‌ شود تمامی‌ کارها متوقف‌ خواهد شد. روشن‌ است‌ که‌ در چنین‌ جامعه‌ای‌ متخصص‌ کامپیوتر نقش‌ بسیار مهمی‌ ایفا خواهد کرد.

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:37  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: معادن سرشار منیزیم، زغال سنگ،‌ مس و آهن هند یکی از دلایل اصلی سیطره انگلستان بر کشور هند بود. دلیل هجوم مهاجر نشینان فرانسوی، اسپانیایی،‌ پرتغالی و انگلیسی به قاره آمریکا نیز معادن غنی طلا،‌ نقره، الماس، مس و زغال سنگ این قاره بود. سوداگران پرتغالی،‌ هلندی،‌انگلیسی و فرانسوی نیز به عشق تصرف معادن طلا و الماس آفریقا به این قاره روی آوردند و امروزه نیز دانشمندان به امید دست‌یابی به معادن پربار و فلزات نایاب و گرانبهای موجود در فضا پروژه‌های بسیاری را در دست بررسی دارند. اما چرا در گذشته یکی از دغدغه‌های اصلی کشورهای صنعتی،‌ دست‌یابی به معادن غنی کشورهای دیگر بود و چرا امروزه دانشمندان به امید دست یافتن به ذخایر جدید معدنی چشم به فضا دوخته‌اند؟پاسخ این سؤال را باید در صنعت جست. چون برای هر فعالیت صنعتی نیاز به مواد معدنی داریم و به عبارت دیگر مبنای اصلی تولید و توسعه صنعتی، مواد معدنی است. موادی که کشف و استخراج آنها نیاز به کارشناسانی متخصص دارد و به همین دلیل امروزه در بسیاری از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی جهان، رشته‌ای به نام مهندسی معدن وجود دارد. رشته‌ای که در کشور ما نیز با دو گرایش اکتشاف و استخراج در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ارائه می‌شود.
گرایش‌ اکتشاف‌ معدن‌:
مهندس‌ معدن‌ در گرایش‌ اکتشاف‌ پس‌ از کشف‌ معدن‌، نوع‌ و شکل‌ مواد معدنی‌ را تعیین‌ کرده‌ و به‌ ارزیابی‌ اقتصادی‌، میزان‌ ذخیره‌ و همچنین‌ چگونگی‌ استخراج‌ منابع‌ معدنی‌ می‌پردازد. در این‌ گرایش‌ دانشجویان‌ درباره‌ مکانیک‌ سنگ‌، زمان‌شناسی‌ ساختمانی‌، ژئوفیزیک‌ و زمین‌شناسی‌ معدنی‌ مطالعه‌ می‌کنند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ معدن :
ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، آمار و احتمالات‌ مهندسی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، فیزیک‌، محاسبات‌ عددی‌، شیمی‌ عمومی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، اجزاء ماشین‌، استاتیک‌، دینامیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، مکانیک‌ سیالات،‌ شیمی‌ فیزیک‌، نقشه‌برداری‌ عمومی‌، عملیات‌ نقشه‌برداری‌، زمین‌شناسی‌ عمومی‌، زمین‌شناسی‌ ساختمانی‌، زمین‌شناسی‌ اقتصادی‌، مکانیک‌ سنگ‌، اقتصاد معدنی‌، کانه‌آرایی‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ اکتشاف‌ معدن :
اصول‌ استخراج‌ معدن‌، برداشت‌ زمین‌شناسی‌، کانی‌شناسی‌ توصیفی‌، سنگ‌شناسی‌ ، کارتوگرافی‌ و کاربرد عکس‌های‌ هوایی‌، کانی‌شناسی‌ نوری‌، مینرالوگرافی‌، زمین‌شناسی‌ ایران‌، تجزیه‌ مواد معدنی‌، ژئوفیزیک‌ اکتشافی‌، حفاری‌ اکتشافی‌، چاه‌پیمایی‌، ژئوشیمی‌ اکتشافی‌، ژئوتکنیک‌، آب‌های‌ زیرزمینی‌، نقشه‌برداری‌ معدنی‌، ارزیابی‌ ذخایر معدنی‌.
گرایش‌ استخراج‌ معدن‌:
گرایش‌ استخراج‌ شامل‌ عملیات‌ حفاری‌ و آتشباری‌ به‌ منظور خردکردن‌ سنگ‌، بارگیری‌ و باربری‌ و در اغلب‌ اوقات‌ سنگ‌شکنی‌ به‌ منظور رساندن‌ ابعاد "کان‌سنگ‌" به‌ اندازه‌ مناسب‌ است‌. این‌ عملیات‌ می‌تواند در معادن‌ روباز، زیرزمینی‌ و در موارد محدودی‌ در دریا انجام‌ گیرد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ استخراج‌ معدن‌:
مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، ماشین‌های‌ حرارتی‌، کانی‌شناسی‌، سنگ‌شناسی‌، برداشت‌ زمین‌شناسی‌، کارتوگرافی‌ و فتوژئولوژی‌، اصول‌ اکتشاف‌ و ارزیابی‌ ذخایر، بازدید معدن‌، چالزنی‌ و آتشباری‌، حفره‌ چاه‌ و تونل‌، ترابری‌ در معادن‌، نگهداری‌ در معادن‌، تهویه‌ در معادن‌، روش‌های‌ استخراج‌ روباز، روش‌های‌ استخراج‌ زیرزمینی‌، نقشه‌برداری‌ معدنی‌، آبکشی‌ در معادن‌، کانه‌آرایی‌، خدمات‌ فنی‌ در معادن‌، اصول‌ طراحی‌ معادن‌.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
چون‌ بخشی‌ از کار مهندسی‌ معدن‌ مانند نقشه‌برداری‌ در زیرِزمین‌ انجام‌ می‌شود، دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید از نظر جسمی‌ توانایی‌ خوبی‌ داشته‌ و قدرت‌ کار در معدن‌ را که‌ بیشتر در خارج‌ از شهر و گاه‌ در نقاط‌ دور افتاده‌ قرار دارد، داشته‌ باشد. به‌ همین‌ دلیل‌ بیشتر دانشجویان‌ دختر این‌ رشته‌ ـ به‌ غیر از تعداد معدودی‌ از آنها که‌ در آزمایشگاه‌ها و مراکز طراحی‌ معدن‌ فعالیت‌ می‌کنند ـ با مشکلات‌ کاری‌ روبرو می‌شوند. گفتنی‌ است‌ ریاضی‌ در این‌ رشته‌ از اهمیت‌ زیادی‌ برخوردار است‌ زیرا بدون‌ استفاده‌ از مدل‌های‌ ریاضی،‌ محاسبات‌ استخراج‌ و اکتشاف‌ معدن‌ را نمی‌توان‌ انجام‌ داد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
در حال‌ حاضر ما در بخش‌ معدن‌ بطور متوسط‌ دارای‌ رشد 5/6 درصدی‌ هستیم‌ که‌ باید در این‌ زمینه‌ به‌ رشد 15 درصدی‌ برسیم‌ و برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ رشد به‌ کارشناسان‌ تکنولوژی‌آفرین‌ بخصوص‌ در زمینه‌ فرآوری‌ نیاز مبرم‌ داریم‌. چرا که‌ راه‌ یافتن‌ به‌ بازارهای‌ جهانی‌ تنها از طریق‌ کنترل‌ کیفیت‌ و استاندارد کردن‌ محصولات‌ معدنی‌ مقدور خواهد بود. امروزه‌ ما نیازمند فارغ‌التحصیلان‌ علاقه‌مند و خلاق‌ مهندسی‌ معدن‌ هستیم‌ تا بتوانیم‌ بدون‌ وابستگی‌ به‌ کارشناسان‌ خارجی،‌ شاهد رونق‌ و افزایش‌ صادرات‌ این‌ بخش‌ باشیم‌. فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ علاوه‌ بر وزارت‌ معادن‌ و فلزات‌ می‌توانند در وزارت‌ نفت‌ در زمینه‌ حفاری‌، وزارت‌ نیرو در زمینه‌ آب‌های‌ زیرزمینی‌، کارگاه‌های‌ وزارت‌ راه‌ و ترابری‌ برای‌ حفاری‌ راه‌ها و تونل‌ها، شرکت‌ مترو و سازمان‌ انرژی‌ اتمی‌ مشغول‌ به‌ کار شوند.


منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:35  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: "مکانیک؛ یعنی تعمیر خودرو و مهندس مکانیک؛ یعنی فردی با دست‌های آلوده به بنزین یا روغن ماشین! چنین دیدگاهی را می‌توانید در بین تعداد قابل توجهی از عامه مردم و حتی داوطلبان آزمون سراسری بیابید، در حالی که رشته مهندسی مکانیک به جز یک درس تک واحدی، تقریباً هیچ ارتباطی با شغل مکانیکی ماشین ندارد. البته دانشجویان در این رشته با اصول طراحی و طرز کار مکانیزم‌های مختلف به کار رفته در اتومبیل به طور اصولی و پایه‌ای آشنا می‌شوند اما به تعمیر خودرو نمی‌پردازند. در حقیقت رشته مکانیک بخشی از علم فیزیک است که با استفاده از مفاهیم پایه علم فیزیک و به تبع آن ریاضی به بررسی حرکت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می‌پردازد و می‌کوشد تا با توجه به نتایج بررسی‌های خود، طرحی نو در زمینه فن شناسی وضعیت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.این رشته‌ را شاید بتوان‌ از نقطه‌ نظر تنوع‌ موضوعات‌ تحت‌ پوشش‌، جامع‌ترین‌ رشته‌ مهندسی‌ به‌ شمار آورد. چون‌ رشته‌ مهندسی‌ مکانیک‌ در برگیرنده‌ تمامی‌ علوم‌ و فنونی‌ است‌ که‌ با تولید، تبدیل‌ و استفاده‌ از انرژی‌، ایجاد و تبدیل‌ حرکت‌ و انجام‌ کار، تولید و ساخت‌ قطعات‌ و ماشین‌آلات‌ و به‌ کارگیری‌ مواد مختلف‌ درساخت‌ آنها و همچنین‌ طراحی‌ و کنترل‌ سیستم‌های‌ مکانیکی‌، حرارتی‌ و سیالاتی‌ مرتبط‌ می‌باشد.به‌ عبارت‌ دیگر محاسبات‌ فنی‌، مدلسازی‌ و شبیه‌سازی‌، طراحی‌ و تهیه‌ نقشه‌ها، تدوین‌ روش‌ ساخت‌، تولید و آزمایش‌ تمامی‌ ماشین‌ آلات‌ و تأسیسات‌ موجود در دنیا، با تکیه‌ بر توانایی‌های‌ مهندسین‌ مکانیک‌ انجام‌ می‌گیرد. مهندسی‌ مکانیک‌ دارای‌ گرایش‌های‌ "طراحی‌ جامدات‌" ، "حرارت‌ و سیالات‌" ، "ساخت‌ و تولید" و "مهندسی‌ دریا" است‌.
گرایش‌ حرارت‌ و سیالات:
‌در گرایش حرارت و سیالات، عوامل مؤثر بر خواص مختلف حرکت سیال بخصوص سیال داغ مطالعه می‌شود و اثر عبور سیال بر محیط، مانند نیروهایی که در نتیجه عبور خود در محل ایجاد می‌کند یا طول‌های ناشی از افزایش یا کاهش دما در اعضای مختلف یک دستگاه، بررسی می‌شود. به عبارت دیگر دانشجویان‌ این‌ گرایش‌ در زمینه‌ تهویه‌ مطبوع‌، دستگاه‌های‌ آب‌ و فاضلاب‌ و گرم‌کننده‌ ساختمان‌ها مطالعه می‌کنند و درباره‌ طراحی‌ نیروگاه‌ها، موتورهای‌ احتراق‌ داخلی‌ و طراحی‌ انواع‌ موتورهای‌ درونسوز اتومبیل آموزش می‌بینند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های مختلف مهندسی مکانیک:
ریاضیات‌، فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، محاسبات‌ عددی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ریاضی‌ مهندسی‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، استاتیک‌، دینامیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، علم‌ مواد، ترمودینامیک‌، مکانیک‌ سیالات‌، طراحی‌ اجزاء، انتقال‌ حرارت‌، دینامیک‌ ماشین‌، ارتعاشات‌ مکانیکی‌، کنترل‌ اتوماتیک‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ حرارت‌ و سیالات‌:
توربوماشین‌، توربین‌ گاز و موتور جت‌، موتورهای‌ احتراق‌ داخلی‌، سوخت‌ و احتراق‌، نیروگاه‌، تهویه‌ مطبوع‌، سیستم‌های‌ تبرید و سردخانه‌، سیستم‌های‌ انتقال‌ سیال‌، کنترل‌ آلودگی‌ محیط‌ زیست‌.( بسیاری از درس‌های مهندسی مکانیک در گرایش‌های مختلف همراه با آزمایشگاه و کارگاه است.)
گرایش‌ طراحی‌ جامدات:
‌مهندس‌ طراح‌ جامدات‌ باید تمامی‌ نیروها و گشتاورهایی‌ را که‌ به‌ هر عضو ماشین‌ وارد می‌شود بررسی‌ کرده‌ و بهترین‌ حالت‌ قطعه‌ مورد نظر را برای‌ تمامی‌ آن‌ نیروها و گشتاورها و همچنین‌ برای‌ داشتن‌ بهترین‌ کارایی‌ به‌ دست‌ آورد و کارایی‌ مناسب‌ آن‌ قطعه‌ را در زمان‌ طولانی‌ تضمین‌ کند. همچنین‌ طراحی‌ سیستم‌، طراحی‌ ماشین‌های‌ تراش‌، فرز، چاپ‌ و قسمت‌های‌ تعلیق‌، سیستم‌های‌ انتقال‌ قدرت‌ و دینامیک‌ یک‌ خودرو، توسط‌ مهندسین‌ این‌ گرایش‌ طراحی‌ می‌شود. در ضمن‌ در یک‌ هواپیما قسمت‌های‌ مربوط‌ به‌ فرود، پرواز، کنترل‌ پرواز به‌ نحوی‌ مربوط‌ به‌ طراحی‌ جامدات‌ می‌گردد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ طراحی‌ جامدات‌:
روش‌های‌ تولید و کارگاه‌، طراحی‌ مکانیزم‌ها، یاتاقان‌ و روغنکاری‌، روش‌های‌ طراحی‌مهندسی‌، طراحی‌ ماشین‌های‌ ابزار و تولید، طراحی‌ بدنه‌ و شاسی‌ خودرو، طراحی‌ ماشین‌ به‌ کمک‌ کامپیوتر، ساخت‌ به‌ کمک‌ کامپیوتر، رباتیک‌.
گرایش‌ ساخت‌ و تولید:
یک‌ قطعه‌ باید به‌ چه‌ روشی‌ ساخته‌ شود تا دارای‌ تولیدی‌ سریع‌، ارزان‌ و همچنین‌ کیفیت‌ مناسب‌ و کارایی‌ مطلوب‌ باشد؟ پاسخ‌ به‌ این‌ سؤال‌ مهم‌ بر عهده‌ مهندسین‌ گرایش‌ ساخت‌ و تولید است‌. گرایش‌ ساخت‌ و تولید به‌ زمینه‌های‌ کاربردی‌ مهندسی‌ مکانیک‌ می‌پردازد و مهندس‌ این‌ گرایش‌ در زمینه‌ شکل‌ دادن‌ فلزات‌، طراحی‌ قالب‌ها و ساخت‌ قطعه‌های‌ گوناگون‌ فعالیت‌ می‌کند.
دروس‌ تخصصی‌ مجموعه‌ ساخت‌ و تولید:
قالب‌ و پرس‌، ماشین‌های‌ کنترل‌ عددی‌، اندازه‌گیری‌، تولید مخصوص‌، هیدرولیک‌ و پنوماتیک‌
گرایش‌ مهندسی‌ دریا:
دانشجوی‌ مهندسی‌ دریا گرایش‌ کشتی‌سازی‌ مسائلی‌ از قبیل‌ طراحی‌ بدنه‌، استحکام‌ بدنه‌، سیستم‌های‌ پیشرانه‌، پایداری‌ کشتی‌ در مقابل‌ امواج‌ کناری‌ و جانبی‌ کشتی‌ و طراحی‌ سیستم‌های مربوط‌ به‌ ناوبری‌ را مطالعه‌ می‌کند. به‌ عبارت‌ دیگر یک‌ مهندس‌ دریا، مهندس‌ مکانیکی‌ است‌ که‌ در کاربردهای‌ دریایی‌ مشغول‌ به‌ کار می‌شود. گفتنی‌ است‌ این‌ گرایش‌ تنها در دانشگاه‌ صنعتی‌ شریف‌ ارائه‌ می‌شود و در دانشگاه‌های‌ دیگر به‌ عنوان‌ یک‌ رشته‌ مجزا مطرح‌ است‌.
توانایی‌های‌ لازم :
دانشجوی‌ مهندسی‌ مکانیک‌ باید در دو درس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ از هوش‌، استعداد و قدرت‌ تجسم‌ خوبی‌ برخوردار باشد. فعالیت‌ در رشته‌ مهندسی‌ مکانیک‌ بسیار متنوع‌ است‌ و در نتیجه‌ هم‌ دانشجوی‌ علاقه‌مند به‌ کارهای‌ تئوریک‌ می‌تواند جذب‌ این‌ رشته‌ شود‌ و در بخش‌های‌ نظری‌ و تئوری‌ فعالیت‌ کند و هم‌ دانشجوی‌ خلاق‌ و علاقه‌مند به‌ طراحی‌ و ساخت‌ وسایل‌ و دستگاه‌های‌ مختلف‌ می‌تواند این‌ رشته‌ را انتخاب‌ نماید.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
توسعه‌ سخت‌ افزاری‌ و رشد مسایل‌ مهندسی‌، گرایش‌ به‌ سمت‌ تولید داخل‌ و ایجاد تکنولوژی‌ تولید تجهیزات‌ و وسایل‌ در داخل‌ کشور و روی‌ آوردن‌ به‌ خدمات‌ مهندسی‌ در داخل‌ کشور به‌ علت‌ محدودیت‌های‌ ارزی‌ و کاهش‌ درآمدهای‌ نفتی‌، باعث‌ رشد چشمگیر بازار کار مهندسین‌ مکانیک‌ در ایران‌ شده‌ است‌. یک‌ مهندس‌ مکانیک‌ در حال‌ حاضر در زمینه‌های‌ مختلفی‌ فعالیت‌ می‌کند که‌ از جمله‌ آنها می‌توان‌ طراحی‌ و ساخت‌ ماشین‌آلات‌ و قطعات‌ آنها، طراحی‌ و ساخت‌ تجهیزات‌ مکانیکی‌ نیروگاه‌ها، طراحی‌ و ساخت‌ تجهیزات‌ و سیستم‌های‌ انتقال‌ و تصفیه‌ آب‌، سیستم‌های‌ مکانیکی‌ وکنترلی‌ پالایشگاه‌ها و کارخانجات‌ شیمیایی‌، طراحی‌ و ساخت‌ تأسیسات‌ حرارتی‌ و برودتی‌ ساختمان‌ها ، ساخت‌ ماشین‌آلات‌ تغلیظ‌ و بازیافت‌ مواد مثل‌ کارخانجات‌ قند، کاغذ سازی‌ ، سیمان‌، نساجی‌، نمک‌ و کنسانتره‌، طراحی‌ و ساخت‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ حمل‌ و نقل‌ زمینی‌، دریایی‌ و هوایی‌، ساخت‌ تجهیزات‌ دفاعی‌ و ساخت‌ ربات‌ها، بازوهای‌ مکانیکی‌ و سیستم‌های‌ تولید را نام‌ برد. در ضمن‌ یک‌ مهندس‌ مکانیک‌ می‌تواند به‌ عنوان‌ کارشناس‌ و مشاور فنی‌ در بانک‌ها، شرکت‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ و بیمه‌ و شرکت‌های‌ بازرسی‌ و نظارت‌ امور بین‌المللی‌ فعالیت‌ کند.


منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:32  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: رشته‌ مهندسی‌ مواد در مقطع‌ کارشناسی‌ دارای‌ دو شاخه‌ متالورژی و سرامیک‌ است‌.
شاخه متالورژی:
تصور کنید که در حال رانندگی در یکی از بزرگراه‌ها هستید که ناگهان کامیونی با خودروی شما برخورد می‌کند و خسارت سنگینی بر آن وارد می‌سازد. چنین برخوردی در حال حاضر علاوه بر صرف هزینه‌ای قابل توجه و نیاز به زمانی نسبتاً طولانی برای تعمیر، از ارزش خودروی شما خواهد کاست اما اگر بدنه خودرو به طور کامل از جنس آلیاژ "
Tini" ساخته شده باشد، حداقل برای صافکاری مشکلی نخواهید داشت چون کافی است که بدنه خودرو را تا حد معینی حرارت بدهید تا بدنه تصادفی به سرعت تغییر شکل یابد و شکل اولیه خود را پیدا کند. البته در حال حاضر این یک خیال پردازی علمی است، اما با پیشرفت روز افزون علم متالورژی به زودی موانع تکنولوژیکی در راه تولید و کاربرد این آلیاژها برطرف می‌شود و مقدار زیادی از این مواد در شکل‌های گوناگون تولید خواهد شد.متالورژی به عنوان یک علم، دانش نسبتاً جوانی است که تنها صد سال از عمر آن می‌گذرد و با کشف روش‌های جدید استخراج و تصفیه فلزات، شناسایی مشخصات ساختاری و فیزیکی مواد، فنون جدید شکل دادن و تولید فلزات، متولد شده است. علمی که به دو بخش کلی متالورژی استخراجی و صنعتی تقسیم می‌شود که البته هر دو بخش مذکور در دانشگاه‌های کشور ما نیز به عنوان دو گرایش از رشته مهندس مواد شاخه متالورژی ارائه می‌گردد.
گرایش‌ متالورژی استخراجی‌:
متالورژی استخراجی‌ شامل‌ جداکردن‌ فلزات‌ از سنگ‌ معدن‌ و تصفیه‌ آنها (تولید فلزات‌)، شناخت‌ انواع‌ کوره‌ها، سوخت‌ها و فعل‌ و انفعالات‌ شیمیایی‌ می‌شود. به‌ عنوان‌ مثال‌ آنچه‌ در کارخانه‌ ذوب‌آهن‌ اصفهان‌ تا مرحله‌ تهیه‌ شمش‌ آهن‌ خام‌ (چدن‌) انجام‌ می‌شود، عمدتاً مربوط‌ به‌ متالورژی استخراجی‌ است‌.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ شاخه‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ مواد:
ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ریاضی‌ مهندسی‌، محاسبات‌ عددی‌، مبانی‌ و برنامه‌سازی‌ کامپیوتر، فیزیک‌، شیمی‌ عمومی‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ ، استاتیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، کریستالوگرافی‌ ، پدیده‌های‌ انتقال‌، شیمی‌ فیزیک‌ مواد، ترمودینامیک‌ مواد ، خواص‌ فیزیکی‌ مواد، متالوگرافی‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی استخراجی‌ :
انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌، ریخته‌گری‌، شکل‌ دادن‌ فلزات‌ ، تغلیظ‌ مواد معدنی‌ ، اصول‌ استخراج‌ فلزات‌، سینتیک‌ مواد، شیمی‌ تجزیه‌ ، عملیات‌ حرارتی‌ ، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، انجماد فلزات‌، مواد دیرگداز. (بسیاری‌ از دروس‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است.)
گرایش‌ متالورژی صنعتی‌:
متالورژی صنعتی‌ عبارت‌ است‌ از روش‌های‌ مختلف‌ تولید مصنوعات‌ فلزی‌ که‌ مهمترین‌ این‌ روش‌ها متالورژی پودری‌، شکل‌ دادن‌، جوشکاری‌ و ماشین‌کاری‌ است‌. همچنین‌ در متالورژی صنعتی‌ خواص‌ و مشخصات‌ فیزیکی‌، ساختاری‌ و مکانیکی‌ مواد بررسی‌ می‌شود.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی صنعتی‌ :
ریخته‌گری‌، انجماد فلزات‌ ، شکل‌ دادن‌ فلزات‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد ، متالورژی جوشکاری‌ ، متالورژی پودر، روش‌های‌ نوین‌ آنالیز مواد، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، عملیات‌ حرارتی‌ ، استخراج‌ فلزات‌، انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌.
شاخه‌ سرامیک‌:
امروزه‌ سرامیک‌ را هنر ساخت‌ ظروف‌ سرامیکی‌ و سفالینه‌ها نمی‌دانیم‌ بلکه‌ آن‌ را به‌ صورت‌ علمی‌ وسیعتر از ساخت‌ این‌گونه‌ وسایل‌ تعریف‌ می‌کنیم‌. بر این‌ اساس‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ سرامیک‌ بطور کلی‌ هنر و علم‌ ساختن‌ و به‌ کاربردن‌ اشیاء جامدی‌ است‌ که‌ اجزاء تشکیل‌دهنده‌ اصلی‌ و عمده‌ آنها مواد غیرآلی‌ و غیرفلزی‌ است‌ یعنی‌ علم‌ سرامیک‌ علاوه‌ بر سفالینه‌ها شامل‌ انواع‌ چینی‌ها، دیرگدازها، فرآورده‌های‌ ر‌ُسی‌ ساختمانی‌، مواد ساینده‌، لعاب‌های‌ چینی‌، سیمان‌، شیشه‌، مواد مغناطیسی‌ غیرفلزی‌، فروالکتریک‌ها، تک‌ بلورهای‌ مصنوعی‌ و محصولات‌ پیچیده‌تر دیگر می‌شود. دانشجویان مهندسی سرامیک در طول دوره تحصیلی خود، پس از کسب پایه‌های علمی و مهندسی لازم، کلیه فرآیند‌های ساخت سرامیک‌ها را از مواد اولیه و آماده سازی آن گرفته تا کنترل کیفی محصولات ساخته شده و ارتباط بین ساختمان و خواص این مواد فرا می‌گیرند.
دروس‌ تخصصی‌ شاخه‌ سرامیک‌:
ساختار سرامیک‌ها، سینتیک‌ مواد، روش‌های‌ نوین‌ آنالیز مواد ، خواص‌ الکتریکی‌ و نوری‌ سرامیک‌ها، مواد دیرگداز ، تئوری‌ شیشه‌ ، تئوری‌ پرسلان‌ها، آزمایشگاه‌ چینی‌، فرآیند ساخت‌ سرامیک‌، انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌.
توانایی‌های‌ لازم :
در مهندسی‌ مواد، دو علم‌ شیمی‌ و فیزیک‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ پیدا می‌کند. چرا که‌ بررسی‌ خواص‌ مواد بدون‌ آشنایی‌ با این‌ دو علم‌ امکان‌پذیر نیست. دانشجوی‌ این‌ رشته‌ علاوه‌ بر فیزیک‌ و شیمی‌ باید از دانش‌ ریاضی‌ اطلاعات‌ کافی‌ داشته‌ و قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ خوبی‌ داشته‌ باشد. برای‌ مثال‌ با وجود آن‌ که‌ یک‌ مهندس‌ متالورژی نباید به‌ فکر پشت‌ میزنشینی‌ بوده‌ و باید آمادگی‌ کار در شرایط‌ سخت‌ را داشته‌ باشد، اما بدون‌ شک‌ مهندس‌ این‌ رشته‌ بیش‌ از توان‌ جسمانی‌ خوب‌ نیاز به‌ ذهنی‌ خلاق‌ و کنجکاو دارد. آشنایی‌ با زبان‌ انگلیسی‌ نیز در تمام‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ ضروری‌ است‌. اما در مهندسی‌ سرامیک‌ این‌ ضرورت‌ بیشتر احساس‌ می‌شود چرا که‌ این‌ رشته‌ نسبتاً جدید است و در نتیجه‌ کتابهای‌ علمی‌ آن‌ کمتر به‌ زبان‌ فارسی‌ ترجمه‌ شده‌ است‌.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی استخراجی‌ می‌توانند جذب‌ مراکزی‌ شوند که‌ به‌ فرآیند استخراج‌ و تولید مواد اولیه‌ فلزی‌ (آهنی‌ و غیرآهنی‌) از کانه‌های‌ مربوط‌ می‌پردازند . برای مثال می‌توانند در صنایع‌ نفت‌ و پالایش‌ و همچنین‌ صنایع‌ آهنی‌ و غیرآهنی‌ مانند ذوب‌ آهن‌ اصفهان‌، مجتمع‌ مس‌ سرچشمه‌ و آلومینیم‌ اراک‌ فعالیت‌ کنند. فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی صنعتی‌ نیز می‌توانند در مراکزی که با تولید قطعات فلزی سروکار دارند مانند صنایع ریخته‌گری، صنایع متالورژی پودر، صنایع‌ فولادسازی‌، صنایع‌ دفاع‌، هواپیماسازی‌، کشتی‌سازی‌، تراکتورسازی‌، خودروسازی‌ و ساخت‌ قطعات‌ مختلف‌ وسایل‌ خانگی‌ از جمله‌ یخچال‌، کولر، ماشین‌لباسشویی‌، تلویزیون‌ و ضبط‌ صوت‌ فعالیت‌ نمایند. در مورد فرصت‌های‌ شغلی‌ مهندس‌ سرامیک‌ نیز باید گفت‌ که‌ امروزه‌ صنایع‌ سرامیک‌ برای‌ رشد اکثر صنایع‌ اهمیت‌ بسیاری‌ دارند. برای‌ مثال‌ صنایع‌ متالورژی و سایر صنایعی‌ که‌ با درجه‌ حرارت‌ بالا سروکار دارند، مصرف‌کننده‌ مواد دیرگداز هستند یا صنایع‌ الکترونیک‌ احتیاج‌ به‌ قطعات‌ مختلف‌ سرامیکی‌ با خواص‌ الکترونیکی‌ و مغناطیسی‌ مطلوب‌ دارند. همچنین‌ صنایع‌ اتومبیل‌سازی‌، صنایع
ساختمانی‌، صنایع‌ تولید نیرو، مخابرات‌ و بالاخره‌ هر خانه‌ و خط‌ تولید هر کارخانه‌ای‌ نیاز به‌ فرآورده‌های‌ سرامیکی‌ دارد. در حال‌ حاضر کشور ما کارخانه‌های‌ عمده‌ کاشی‌سازی‌، چینی‌سازی‌، تولیدکننده‌ مواد نسوز، تولیدکننده‌ سرامیک‌های‌ الکتریکی‌، شیشه‌سازی‌، آجرسازی‌ و سیمان‌ دارد‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ سرامیک‌ می‌توانند در آنها مشغول‌ به‌ کار گشته‌ و به‌ افزایش‌ کارایی‌ و راندمان‌ کارخانه‌ و همچنین‌ بهبود کیفیت‌ محصول‌ آن‌ کمک‌ نمایند.

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:30  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: بشر در ابتدا برای تهیه لباس و پوشاک و محافظت از خود در مقابل سرما و گرما صنعت نساجی را به وجود آورد. سپس زیرانداز و روانداز خود را به یاری این صنعت تهیه کرد و امروزه نه تنها انواع پوشاک و فرش و موکت را به یاری صنعت نساجی تهیه می‌کند بلکه برای ساخت ترمز ماشین،‌ شریانهای مصنوعی، جاده‌ها، هواپیما‌ها و سایت‌های فضایی به منسوجات نیاز است.برای مثال بیش از 50% قلب مصنوعی از الیاف نساجی درست شده است. همچنین بیش از 75% استحکام تایرها از منسوجات است و در جاده‌سازی نیز قبل از این که آسفالت ریخته شود،‌ منسوجات ویژه‌ای را روی سطح جاده می‌خوابانند که عمر جاده‌ها را افزایش می‌دهد. به همین دلیل امروزه نمی‌توان همچون گذشته صنعت نساجی را به روش استاد و شاگردی از نسلی به نسل دیگر انتقال داد. چرا که نساجی در حال حاضر صنعتی بسیار گسترده و پیچیده است که اداره آن نیاز به تخصص و تحصیلات دانشگاهی دارد، تخصصی که در رشته مهندسی نساجی می‌توان به آن دست یافت. این‌ صنعت‌ شامل‌ بخش‌های‌ مختلفی‌ می‌شود که‌ از آن‌ جمله‌ می‌توان‌ به‌ کارخانه‌های‌ ریسندگی‌ (تولید نخ‌های‌ مختلف‌)، بافندگی‌ (تولید انواع‌ پارچه‌)، تولید فرش‌ ماشینی‌ و موکت‌ و همچنین‌ کارخانه‌های‌ تکمیل‌کننده‌ این‌ کالاها مثل‌ رنگرزی‌، چاپ‌ و کارخانه‌های‌ تولید الیاف‌ مصنوعی‌ مثل‌ نایلون‌ و پلی‌پروپیلن‌ اشاره‌ کرد. مهندسی‌ نساجی‌ رشته‌ای‌ است‌ که‌ دانش‌ و توانایی‌ لازم‌ را برای‌ اداره‌ بخش‌های‌ مختلف‌ این‌ صنعت‌ به‌ دانشجویان‌ می‌دهد. این‌ رشته‌ دارای‌ سه گرایش‌ "تکنولوژی‌ نساجی‌" و "شیمی‌ نساجی‌ و علوم‌ الیاف‌" و "پوشاک" است‌.
گرایش‌ تکنولوژی‌ نساجی:
‌دانشجوی‌ تکنولوژی‌ نساجی‌ نحوه‌ تولید نخ‌، پارچه‌، قالی‌ و موکت‌ را مطالعه‌ کرده‌ و آموزش‌ می‌بیند و تا حدودی‌ با طراحی‌ ماشین‌آلات‌ نساجی‌ و قطعات‌ مختلف‌ آنها آشنا می‌گردد. همچنین با شیوه‌های‌ ریسندگی‌ نخ‌ها، مقدمات‌ بافندگی‌ و بافندگی‌ آشنا می‌شود و برای‌ شناخت‌ دستگاه‌های‌ نساجی‌ دروسی‌ درارتباط‌ با علم‌ مکانیک‌ می‌گذراند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ نساجی‌:
ریاضی‌ عمومی‌، فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ عمومی‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، معادلات‌ دیفرانسیل‌، آمار و احتمالات‌ مهندسی‌، محاسبات عددی.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ تکنولوژی‌ نساجی‌:
کارگاه‌ جوشکاری‌، اصول‌ ساختمانی‌ مواد پلیمری‌، استاتیک‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌، ترمودینامیک‌ عمومی‌، کارگاه‌ ماشین‌ابزار، علوم‌ الیاف‌، مقاومت‌ مصالح‌، دینامیک‌ عمومی‌، کارگاه‌ ریخته‌گری‌، فیزیک‌ الیاف‌، بافندگی‌ حلقوی‌، ریسندگی‌، طراحی‌ماشین‌ ، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، کفپوش‌های‌ ماشینی‌، مقدمات‌ بافندگی‌، ریسندگی‌ نخ‌های‌ یکسره‌، تکنیک‌ بافت‌ پارچه‌، ریسندگی‌ الیاف‌ بلند، کارگاه‌ ریسندگی‌ الیاف‌ بلند، ریسندگی‌ مدرن‌، کنترل‌ کیفیت‌ آماری‌، تجزیه‌ فنی‌ بافت‌ پارچه‌، طرح‌ و محاسبه‌ کارخانه‌، رنگرزی‌، چاپ‌ و تکمیل‌، (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌)
گرایش‌ شیمی‌ نساجی‌ و علوم‌ الیاف‌:
دانشجوی‌ گرایش‌ شیمی‌ نساجی‌ و علوم‌ الیاف‌ در زمینه‌ تولید الیاف‌، خواص‌ الیاف‌، مواد رنگزا، خصوصیات‌ مواد رنگزا و نحوه‌ تکمیل‌ مواد نساجی‌ مطالعه‌ می‌کند. به‌ عبارت‌ دیگر با طرز تهیه‌ الیاف‌ و نحوه‌ کاربرد مواد شیمیایی‌ در صنایع‌ نساجی‌ آشنا می‌گردد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ نساجی‌ و علوم‌ الیاف‌:
نقشه‌کشی‌ صنعتی‌ ، ترمودینامیک‌ کاربردی‌، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌، شیمی‌ پلیمر، کارگاه‌ جوشکاری‌، شیمی‌ تجزیه‌، علوم‌ الیاف‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ ، کارگاه‌ ماشین‌ابزار، اصول‌ مهندسی‌ شیمی‌، مکانیک‌ سیالات‌، آزمایشگاه‌ شناسائی‌ الیاف‌ و مواد نساجی‌، کاربرد ریاضیات‌ در مهندسی‌ شیمی‌، تکمیل‌ کالای‌ نساجی‌، ساختمان‌ فیزیکی‌ الیاف‌، رنگرزی‌ الیاف‌ طبیعی‌، منسوجات‌ بی‌بافت‌، اصول‌ شیمی‌ رنگ‌ و مواد واسطه‌، رنگرزی‌ الیاف‌ مصنوعی‌، شیمی‌ الیاف‌ طبیعی‌، فیزیک‌ الیاف‌، مبانی‌ برق‌ و الکترونیک‌، اصول‌ تکنولوژی‌ رنگ‌، تکنیک‌های‌ رنگرزی‌ چاپ‌ و تکمیل‌، تکسچرایزینگ‌، تکنولوژی‌ تولید الیاف‌، آزمایشگاه‌ کنترل‌ کیفیت‌ کالای‌ تکمیل‌شده‌. (بسیاری‌ از درس‌های‌ این‌ رشته‌ همراه‌ با آزمایشگاه‌ است‌)
گرایش‌ پوشاک :
امروزه بخش پوشاک صنعت نساجی به سوی ایجاد واحدهای بزرگ صنعتی متمایل شده است، اما متأسفانه نیروی کار متخصص برای فعالیت در این واحدهای صنعتی وجود ندارد تا جایی که برخی از صنایع پوشاک، فارغ‌التحصیلان مهندسی نساجی ـ گرایش‌های تکنولوژی نساجی و شیمی نساجی و علوم الیاف یا فارغ‌التحصیلان طراحی لباس را استخدام می‌کنند و پس از برگزاری دوره‌های کوتاه مدت آنها را برای کار در صنایع پوشاک آماده می‌کنند. اما در عمل دیده می‌شود که همین افراد نیز پاسخگوی نیاز صنایع پوشاک نیستند.برای مثال، یک طراح لباس بیشتر در زمینه مدل و طرح لباس و سایز‌بندی آن آموزش دیده است؛ در حالی که در اِشل صنعتی، طراحی لباس، مرحله اول کار است و در مرحله دوم یک متخصص باید بتواند طراحی یک خط پوشاک را ارائه دهد.برای مثال، در یک واحد خیاطی، الگوی قطعات یک پیراهن مردانه را که در حدود 10 تا 15 عدد است، با شابلون در می‌آورند و بر روی پارچه برش می‌زنند و در نهایت قطعات را به هم وصل می‌کنند. اما در اشل صنعتی که در یک روز 1000 تا 2000 دست لباس آماده می‌شود، نیاز به یک مهندس نساجی گرایش پوشاک است تا با طراحی خط تولید، نحوه دوخت و اتصال قطعات را تعیین نماید. در ضمن یک مهندس نساجی باید نحوه زمان‌بندی و طراحی خط تولید را به گونه‌ای انجام دهد که اگر برش و چرخ یک قطعه 20 ثانیه طول می‌کشد و قطعه‌ای دیگر 3 دقیقه زمان می‌برد، دستگاهی که قطعه‌ای را در زمان کمتر تولید می‌کند، بیکار نماند. این مسأله زمانی اهمیت بیشتر پیدا می‌کند که بدانیم با توجه به طرح و مدل یک لباس، طراحی خط تولید فرق می‌کند. برای مثال، یک شلوار جین معمولی حدود 15 قطعه دارد، اما یک شلوار جین تزئینی امکان دارد 50 قطعه داشته باشد؛ قطعاتی که زمان دوخت آنها متفاوت است. در این میان، مهندس نساجی گرایش پوشاک حتی تعداد دستگاه‌های موجود برای دوخت هر قطعه را تعیین می‌کند تا کارخانه از هر دستگاه حداکثر استفاده را بکند.از سوی دیگر، مسأله لایه‌چینی را می‌توان مطرح کرد؛ چون در کارخانه برای صرفه‌جویی در وقت و هزینه، قطعات هر دست لباس را به صورت مجزا برش نمی‌دهند، بلکه برای هر قطعه 50 یا 70 لایه می‌چینند و سپس الگو را گذاشته و برش می‌دهند. حال مسأله اینجاست که لایه‌چینی باید با توجه به جنس پارچه انجام گیرد.برای مثال، در پارچه آستری یا ساتن نمی‌توان تعداد لایه‌ها را خیلی زیاد کرد؛ چون لایه‌های پارچه روی هم لیز می‌خورند و نمی‌توان آنها را بخوبی برش داد.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
دانشجوی‌ نساجی‌ برای‌ رسیدن‌ به‌ کارایی‌ لازم‌ باید پایه‌ ریاضی‌ خوبی‌ داشته‌ باشد تا بتواند مشکلات‌ موجود را تجزیه‌ و تحلیل‌ کرده‌ و محاسبات‌ لازم‌ را انجام‌ دهد. همچنین‌ لازم‌ است‌ که‌ به‌ کارهای‌ مدیریتی‌ علاقه‌مند باشد چون‌ بیشتر فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ مسؤولیت‌ بخشی‌ از کارخانه‌های‌ نساجی‌ یا پوشاک مثل‌ سالن‌ تولید یا بخش‌ کنترل‌ کیفیت‌ را بر عهده‌ دارند. در گرایش‌ تکنولوژی‌ نساجی‌ بحث‌ شناخت‌ قطعات‌ ماشین‌ و روش‌ ساخت‌ آنها مطرح‌ است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ فیزیک‌ و مکانیک‌ قوی‌ باشد. دانشجوی‌ گرایش‌ شیمی‌ نساجی‌ نیز باید در درس‌ شیمی‌ قوی‌ باشد. گفتنی است که در کل فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ باید توانایی‌ کار با نیروی‌ زیاد را داشته‌ و به‌ کار با ماشین‌آلات‌ صنعتی‌ نیز علاقه‌مند باشد.محاسبات بالانس خط در خط تولید پوشاک مسأله مهم و پیچیده‌ای است؛ چون با توجه به نوع و مدل پوشاک باید تغییر و تحول زیادی در خط تولید پوشاک ایجاد نمود. از همین رو دانشجوی مهندسی نساجی گرایش پوشاک نسبت به سایر گرایش‌های این رشته باید از دانش مهندسی صنایع و دانش مدیریت بهتر و بیشتری برخوردار باشد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
صنعت‌ نساجی‌ بعد از نفت‌، بزرگترین‌ صنعت‌ کشور است‌. از سوی‌ دیگر باید توجه‌ داشت‌ که‌ صنعت‌ نساجی‌ به‌ دلیل‌ تنوع‌ خود، بازار جذب‌ وسیعی‌ دارد. یک‌ مهندس‌ نساجی‌ می‌تواند در کارخانجات‌ نساجی‌ به‌ عنوان‌ مدیر عامل‌، رئیس‌ کارخانه‌، مدیر تولید (مسؤول‌ سالن‌های‌ مختلف‌ ریسندگی‌ ، بافندگی‌، رنگرزی‌، چاپ‌ و تکمیل‌ زیر نظر این‌ مدیر کار می‌کنند)، مدیر بازرگانی‌ (مسؤول‌ بازاریابی‌، مسؤول‌ فروش‌ و مسؤول‌ تدارکات‌ در این‌ بخش‌ فعالیت‌ دارند)، مدیر مهندسی‌ صنعتی‌ (مسؤولان‌ آزمایشگاه‌های‌ مختلف‌ و کارشناسان‌ کنترل‌ کیفیت‌ بخش‌های‌ مختلف‌ در این‌ حیطه‌کاری‌ فعالیت‌ می‌کنند) و مشاور کارخانه‌ (مشاور در امور مختلف‌ مانند خرید خط‌ تولید، طراحی‌ خط‌ تولید، تولید جنس‌ جدید، رفع‌ اشکالات‌ پیش‌آمده‌ در خط‌ تولید، خرید ماشین‌آلات‌ و بررسی‌ افزایش‌ انعطاف‌پذیری‌ آنها) فعالیت‌ کند یا با بخش‌ نساجی‌ مؤسسه‌ استاندارد، اداره‌ نساجی‌ و پوشاک‌ وزارت‌ صنایع‌، بخش‌ نساجی‌ وزارت‌ کار (برای‌ بررسی‌ مسائل‌ کارگری‌، کم‌ کردن‌ ضایعات‌ و افزایش‌ تولید و بهره‌وری‌)، بخش‌ نساجی‌ وزارت‌ دادگستری‌ (برای‌ تعیین‌ قیمت‌ کارخانجات‌ ورشکسته‌ و برآورد کردن‌ قیمت‌ کالاهای‌ نساجی‌)، سازمان‌ پژوهش‌های‌ علمی‌ و صنعتی‌ و مراکز تحقیقاتی‌ مانند مرکز تحقیقات‌ جهاد کشاورزی‌ همکاری‌ نماید.فارغ‌التحصیل گرایش پوشاک نیز می‌تواند در یک واحد صنعتی به یاری دانش و توانایی‌هایش، کالایی استاندارد و با کیفیت خوب تولید کند؛ کالایی که در بازار داخلی و حتی خارجی توان رقابت با مدل‌های مشابه را داشته باشد. به همین خاطر بسیاری از واحدهای صنعتی معروف تولید پوشاک ایران از ایجاد این گرایش استقبال کرده‌اند.از سوی دیگر، می‌تواند با یک سرمایه نسبتاً کم، یک واحد تولیدی کوچک دایر کند و برای خودش فعالیت نماید؛ کاری که با توجه به اینکه در ابتدای کار سرمایه نسبتاً کمی می‌خواهد، ارزش افزوده بسیاری دارد.
دروس اصلی و تخصصی گرایش پوشاک:
شیمی آلی، نقشه‌کشی صنعتی، ریاضیات مهندسی، انواع پارچه، مبانی مهندسی برق، فیزیک الیاف، تکنولوژی نساجی، تکنیک و تجزیه فنی بافت، مکاترونیک، تکمیل کالای نساجی، فرآیندهای رنگرزی و چاپ، کنترل کیفیت آماری، کنترل کیفیت پوشاک، کاربرد کامپیوتر در پوشاک، اصول حسابداری و هزینه‌یابی، کنترل رنگ در پوشاک، صنعت پوشاک در جهان، مکانیک ساختمانی نخ و پارچه، اصول طراحی پوشاک، کارگاه اصول طراحی پوشاک، اصول برش و دوخت، مدیریت تولید پوشاک، طرح و محاسبه کارخانه پوشاک، تکنولوژی دوزندگی، ایجاد مشاغل کوچک، دینامیک پارچه / ماشین، منسوجات بی‌بافت، تاریخ لباس در ایران، قوانین کار و روابط صنعتی( بسیاری از درس
های این رشته همراه با آزمایشگاه یا کارگاه است.)

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:30  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: بسیاری‌ از داوطلبان‌ آزمون‌ سراسری‌ که‌ رشته‌ مهندسی‌ هوا فضا را انتخاب‌ می‌کنند، اطلاع صحیحی‌ نسبت‌ به‌ این‌ رشته‌ ندارند‌ و آن‌ را با خلبانی‌ یا نجوم‌ اشتباه‌ می‌گیرند. در حالی‌ که‌ هدف‌ این‌ رشته‌ آماده‌ کردن‌ مهندسی‌ است‌ که‌ بتواند در زمینه‌ طراحی‌، ساخت‌ و آزمایش‌ هواپیما فعالیت‌ کند. در واقع‌ کار مهندس‌ هوا فضا قبل‌ از بیرون‌ آمدن‌ هواپیما از کارخانه‌ است‌ و او در مورد چگونگی‌ به‌ پرواز درآوردن‌ یک‌ هواپیما آموزش‌ نمی‌بیند. به‌ عبارت‌ دیگر مهندسی‌ هوا فضا مجموعه‌ای‌ از علوم‌ و توانایی‌های‌ علمی‌ و عملی‌ در زمینه‌ تحلیل‌، طراحی‌ و ساخت‌ وسایل‌ پرنده‌ نظیر هواپیماها، بالگردها، گلایدرها، موشک‌ها و ماهواره‌ها است‌. این‌ رشته‌ بر چهار پایه‌ آئرودینامیک‌ ، جلوبرندگی‌ ، مکانیک‌ پرواز و سازه‌های‌ هوافضایی‌ استوار است‌.که در این میان آئرودینامیک به مطالعه و بررسی جریان هوا، محاسبه نیروها و گشتاورهای ناشی از آن بر روی جسم پرنده می‌پردازد و مهندس هوافضا با فراگیری این علم به تحلیل جریان‌های پیچیده در اطراف اجسام پرنده پرداخته و با به دست آوردن نیروهای آئرودینامیکی امکان بررسی پایداری و طراحی سازه را فراهم می‌کند. "جلوبرندگی" به مطالعه و بررسی سیستم‌های جلوبرنده اعم از موتورهای پیستونی، توربینی، راکت‌ها و نحوه تولید نیروی رانش در آنها می‌پردازد. "مکانیک پرواز" به مطالعه و بررسی رفتار و حرکات جسم پرنده با استفاده از اطلاعات آئرودینامیکی، هندسی و وزنی می‌پردازد در واقع علم مکانیک پرواز از "عملکرد" تشکیل می‌شود و "عملکرد" به بررسی بُرد، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازی در سرعت‌های مختلف و پایداری و کنترل وسایل پرنده می‌پردازد و در نهایت "سازه‌های هوافضایی" به مطالعه و بررسی سازه‌های هواپیما و دیگر وسایل پرنده می‌پردازد و هدف آن طراحی سازه‌هایی است که علاوه بر استحکام کافی در برابر بارهای آئرودینامیکی و سایر بارهای استاتیکی وارد بر وسایل پرنده ، حداقل وزن را نیز داشته باشند.
توانایی‌های‌ لازم :
زیربنای‌ این‌ رشته‌ ریاضیات‌ است‌ و همچنین‌ فیزیک‌ و شیمی‌ تا حدودی‌ لازم‌ می‌باشد و بیشتر دروس‌ این‌ رشته‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ است‌. مهندسی‌ هوا فضا یک‌ رشته‌ فنی‌ است‌ و عموماً کسانی‌ که‌ وارد رشته‌های‌ فنی‌ می‌شوند، باید آمادگی‌ کار در کارخانجات‌ را داشته‌ باشند و همچنین‌ باید افرادی‌ قوی‌ و دارای‌ پشتکار باشند.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
مهندسین‌ هوا فضا می‌توانند در صنایع‌ و مؤسسات‌ تحقیقاتی‌ هواپیمایی‌، موشکی‌ و ماهواره‌ فعالیت‌ کنند. همچنین‌ در کلیه‌ مؤسسات‌ و سازمان‌هایی‌ که‌ به‌ نحوی‌ از وسایل‌ پرنده‌ استفاده‌ می‌کنند، به‌ عنوان‌ کارشناس‌ تحقیق‌ در عملیات‌ و تعمیر و نگهداری‌ فعالیت‌ نمایند. از سوی‌ دیگر چون‌ سازه‌ اتومبیل‌ و کشتی‌ مشترکات‌ زیادی‌ با سازه‌ یک‌ هواپیما دارد و توربین‌های‌ گاز یک‌ نیروگاه‌ یا ایستگاه‌ پمپ‌گاز همانند یک‌ موتور جت‌ تحلیل‌ و طراحی‌ می‌گردد، یک‌ مهندس‌ هوا فضا علاوه‌ بر شرکت‌های‌ هوایی‌ در نیروگاه‌ها، صنایع‌ نفت‌ و گاز و صنایع‌ خوردوسازی‌ فرصت‌های‌ شغلی‌ خوبی‌ دارد. علاوه‌ بر ساخت‌ هواپیما فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند در فرودگاهها در قسمت‌ تعمیر و نگهداری‌ هواپیما‌ و همچنین‌ در صنایع‌ دفاع‌ روی‌ طراحی‌ موشک‌ و جنگ‌افزارها فعالیت‌ کنند یا می‌توانند روی‌ آئرودینامیک‌ خودروها، سازه‌های‌ خودروسازی‌ و تولید توربین‌های‌ بخار برای‌ تولید برق‌ کار کنند.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ اصلی‌:
نقشه‌کشی‌ ، استاتیک‌، مقدمه‌ای‌ بر مهندسی‌ هوا فضا، مکانیک‌ سیالات‌، ریاضی‌ مهندسی‌، دینامیک‌، ترمودینامیک‌ ، مبانی‌ برق‌ ، ارتعاشات‌، مقاومت‌ مصالح‌، کنترل‌ اتوماتیک‌، علم‌ مواد، انتقال‌ حرارت‌، آزمایشگاه‌ موتور انتقال‌.
دروس‌ تخصصی‌:
آیرودینامیک‌ ، مکانیک‌ پرواز ، آزمایشگاه‌ آیرودینامیک‌ ، طراحی‌ هواپیما ، تحلیل‌ سازه‌ها، اصول‌ جلوبرندگی‌، زبان‌ تخصصی‌، طراحی‌ سازه‌های‌ هوایی‌ ، پروژه‌.(بسیاری از درس‌های این رشته همراه با آزمایشگاه است).

 

منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:29  توسط عباس نژاد  | 

دیباچه: حیات در کره زمین که مدام در جنب و جوش و حرکت است،‌ بیشترین انرژی جنبشی، گرمایی و شیمیایی خود را از نفت می‌گیرد. در واقع به یاری این ماده حیاتی است که کوچکترین موتور ماشین تا غول‌آساترین ناوگان‌های سنگین به حرکت در می‌آید و هزاران نوع تولیدات و مصنوعات صنایع سنگین و جدید پتروشیمی، کودهای شیمیایی، فرآورده‌های دارویی،‌ پارچه‌ها و الیاف مصنوعی، ‌پلاستیک‌ها،‌ چسب‌ها،‌ فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی و پوشش‌های استحفاظی ساخته می‌شود. خوشبختانه کشور ما که در دل خلیج نفت خیز فارس آرمیده است، به عنوان یکی از منابع و معادن بزرگ نفت و گاز جهان به شمار می‌رود. از همین رو تربیت نیرو انسانی متخصص و کارآمد برای بهره‌برداری درست و بهینه از این سرمایه خداداد و جوابگویی افراد به نیاز‌های آتی صنعت نفت کشور، بسیار ضروری است. به همین منظور مجموعه کارشناسی مهندسی نفت که دارای چهار گرایش مهندسی اکتشاف نفت، مهندسی استخراج نفت ـ مخازن نفت، مهندسی استخراج نفت ـ حفاری و مهندسی استخراج نفت ـ بهره‌برداری از منابع نفت می‌باشد،‌ در دانشگاه صنعت نفت از سال 1378 دایر شده است. اساس‌ دروس‌ این رشته در همه گرایش‌ها مبتنی‌ بر مکانیک‌ سیالات‌، دینامیک‌ گازها، ترمودینامیک‌ سیالات‌، انتقال‌ جرم‌ و اقتصاد مهندسی‌ است‌ و هدف‌ آن‌ تربیت‌ مهندسین‌ کارآمدی‌ است‌ که‌ بتوانند روش‌های‌ بهینه‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ و گاز را طراحی‌ و اجرا کنند.
گرایش‌ مهندسی‌ اکتشاف‌ :
اولین‌ مرحله‌ برای‌ بهره‌برداری‌ یا برداشت‌ نفت‌، کشف‌ حوزه‌های‌ نفتی‌ است‌ که‌ این‌ کار توسط‌ لرزه‌ نگاری‌ انجام‌ می‌گیرد. مهندسین‌ اکتشاف‌، امواج‌ صوتی‌ را به‌ اعماق‌ زمین‌ فرستاده‌ و سپس‌ امواج‌ برگشتی‌ را اندازه‌گیری‌ و پردازش‌ می‌کنند تا به‌ وجود یا عدم‌ وجود نفت‌ در درون‌ زمین‌ پی‌ ببرند. این‌ گرایش‌ ارتباط‌ نزدیکی‌ با زمین‌شناسی‌ دارد.
درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ نفت‌:
ریاضی‌ عمومی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ریاضیات‌ مهندسی‌، شیمی‌ عمومی‌، شیمی‌ آلی‌، فیزیک‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، زمین‌شناسی‌ عمومی‌، موازنه‌ انرژی‌ و مواد، استاتیک‌ و مقاومت‌ مصالح‌، ترمودینامیک‌، مکانیک‌ سیالات‌، انتقال‌ حرارت‌، کنترل‌ فرآیندها، زمین‌شناسی‌ نفت‌ ، مبانی‌ فرآیندهای‌ صنایع‌ نفت‌، خواص‌ سنگ‌های‌ مخزن‌، خواص‌ سیالات‌ مخزن‌، کارگاه‌ عمومی‌ ، کاربرد ریاضیات‌ در مهندسی‌ شیمی‌، مبانی‌ چاه‌ آزمایی‌، نمودارگیری‌ چاه‌ ، مهندسی‌ مخازن‌، زمین‌شناسی‌ ساختمان‌.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مهندسی‌ اکتشاف‌ :
ژئوفیزیک‌، ژئوشیمی‌ آلی‌ (نفت‌)، تخمین‌ و ارزیابی‌ ذخایر نفتی‌، زمین‌شناسی‌ ایران‌ و مناطق‌ همجوار، روش‌های‌ افزایش‌ برداشت‌ از مخازن‌، عملیات‌ زمین‌شناسی‌ ایران‌، مهندسی‌ مخازن‌ نفت‌، میکروپالئونتولوژی‌، اصول‌ حفاری‌، گل‌ حفاری‌ و سیمانکاری‌ چاه‌ها، زمین‌شناسی‌ نفت‌، چاه‌نگاری‌، زمین‌شناسی‌ مهندسی‌، زمین‌ ساخت‌، مکانیک‌ محیط‌های‌ ناپیوسته‌ سنگی‌، زمین‌شناسی‌ مناطق‌ دریایی‌، زمین‌شناسی‌ عمومی‌، سنگ‌شناسی‌ (رسوبی‌ ـ آذرین‌ و دگرگونی‌)، کانی‌شناسی‌، برداشت‌ زمین‌شناسی‌، زمین‌شناسی‌ ساختمانی‌، فتوژئولوژی‌ و سنجش‌ از راه‌ دور، پتروفیزیک‌،مکانیک‌ سیالات‌‌، فسیل‌شناسی‌(دیرینه‌شناسی‌)، رسوب‌شناسی‌، چینه‌شناسی‌، بررسی‌ فنی‌ ـ اقتصادی‌، مبانی‌ مهندسی‌ نفت‌، زمین‌شناسی‌ زیرزمینی‌.
گرایش‌ مهندسی‌ حفاری‌ :
طراحی‌ تجهیزات‌ حفاری‌ و انجام‌ عملیات‌ در مناسبترین‌ شرایط‌ و ارزیابی‌ اثرات‌ تکنولوژی‌ حفاری‌ و استخراج‌ بر محیط‌ زیست‌ کشور و ارائه‌ راه‌های‌ مناسب‌ برای‌ جلوگیری‌ از تخریب‌ آن‌، جزو فعالیت‌های‌ این‌ گرایش‌ است‌. یک‌ مهندس‌ حفار روش‌هایی‌ را ارائه‌ می‌دهد که‌ هزینه‌ حفاری‌ را پایین‌ و راندمان‌ کار را بالا می‌برد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مهندسی‌ حفاری‌:
مبانی‌ مهندسی‌ برق‌، دینامیک‌، مهندسی‌ حفاری‌ ، سیمان‌ حفاری‌، گل‌ حفاری‌، مهندسی‌ حفاری‌ پیشرفته‌ ، اسیدکاری‌ در عملیات‌.
گرایش‌ مهندسی‌ مخازن‌ نفت‌ :
دانش‌ مهندسی‌ مخازن‌ به‌ این‌ می‌پردازد که‌ ما در یک‌ حوزه‌ نفتی‌ در اعماق‌ زمین‌ مثلاً در عمق‌ 2 یا 3 هزار متری‌ چه‌ مقدار نفت‌ و گاز داریم‌ و چه‌ مقدار از آن‌ قابل‌ دسترسی‌ می‌باشد و با چه‌ سرعتی‌ می‌توان‌ از مخزن‌ مورد نظر برداشت‌ کرد؟ مهندسی‌ نفت‌ گرایش‌ مخازن‌، نوع‌ مخزن‌ نفت‌ یا گاز و همچنین‌ فشار، دما و عمق‌ آن‌ از سطح‌ زمین‌ را مشخص‌ می‌کند زیرا موارد فوق‌ در نحوه‌ برداشت‌ و استخراج‌ نفت‌ از مخازن‌ تأثیر دارد.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مهندسی‌ مخازن‌ نفت‌:
مکانیک‌ سیالات‌ دو فازی‌، انتقال‌ جرم‌، ترمودینامیک‌، مهندسی‌ مخازن‌، مطالعات‌ مخازن‌، عملیات‌ بهره‌برداری‌، روش‌های‌ افزایش‌ وبرداشت‌ مخازن‌، مدیریت‌ و صیانت‌ از مخازن‌. گرایش‌ مهندسی‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌ امروزه‌ اکثر مخازن‌ نفت‌ کشور ما دچار افت‌ فشار شده‌اند به‌ همین‌ دلیل‌ نفت‌ به‌ صورت‌ طبیعی‌ به‌ سطح‌ زمین‌ نمی‌رسد و در نتیجه‌ حضور مهندسین‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌، یک‌ ضرورت‌ اجتناب‌ ناپذیر است‌. افرادی‌ که‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ علمی‌ بهتر و اصولی‌تر، از مخازن‌ نفتی‌ بهره‌برداری‌ می‌کنند.
دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ مهندسی‌ بهره‌برداری‌ از منابع‌ نفت‌:
مکانیک‌ سیالات‌ دوفازی‌، اصول‌ ژئوفیزیک‌ اکتشافی‌، مهندسی‌ مخازن‌ ، مهندسی‌ حفاری‌، عملیات‌ بهره‌برداری‌، روش‌های‌ افزایش‌ و برداشت‌ از مخازن‌، تخمین‌ مخازن‌ در چاه‌های‌ اکتشافی‌، آزمایشگاه‌ نفت‌.
توانایی‌های‌ لازم‌ :
علاوه‌ بر دو درس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ که‌ دو درس‌ پایه‌ در تمامی‌ رشته‌های‌ مهندسی‌ از جمله‌ رشته‌ مهندسی‌ نفت‌ است‌، درس‌ زبان‌ انگلیسی‌ نیز در این‌ رشته‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ دارد. در ضمن‌ به‌ دلیل‌ اینکه‌ نوع‌ کار فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ سنگین‌ است‌ و محیط‌ کارشان‌ نیز خارج‌ از شهر است‌، دانشجویان‌ این‌ دانشگاه‌ از بین‌ داوطلبان‌ مرد انتخاب‌ می‌شوند. برای‌ مثال‌ یک‌ مهندس‌ حفاری‌ در وزارت‌ نفت‌ باید 15 روز خارج‌ از شهر و دور از خانواده‌ باشد و سپس‌ یک‌ هفته‌ مرخصی‌ دارد.
موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
قطعاً اولین‌ بازار کار موجود برای‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ وزارت‌ نفت‌ است‌ اما دانشگاه‌ صنعت‌ نفت‌ در حال‌ حاضر دانشجویان‌ این‌ رشته‌ را بورسیه‌ نمی‌کند بلکه‌ اگر سطح‌ علمی‌ دانشجویی‌ خوب‌ باشد، در نهایت‌ جذب‌ وزارت‌ نفت‌ می‌شود. البته‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از 70 درصد از دانشجویان‌ جذب‌ وزارت‌ نفت‌ می‌شوند و مابقی‌ آنها نیز جذب‌ صنایع‌ شیمایی‌ خصوصی‌ می‌شوند چرا که‌ بیشتر واحدهای‌ رشته‌ مهندسی‌ نفت‌ با رشته‌ مهندسی‌ شیمی‌ مشترک‌ است.


منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391ساعت 11:28  توسط عباس نژاد  |